سه‌ره‌تا / بابه‌تی نوێ / سیاچـه‌مانـه

سیاچـه‌مانـه

سدیق بابایی

هۆرامان وه‌ک ناوچه‌یه‌کی دێرین و هه‌ره‌کۆنی ژیاری مرۆڤی سه‌ره‌تایی به‌ پێ هه‌ندێ  هێما و به‌ جێ ماوی سه‌رده‌مانی پێش مێژوو (وه‌ک ئاسه‌واری چاخی به‌ردینه‌ ) له‌ ئه‌شکه‌وته‌کانی شاهۆ و  هه‌جیج و ده‌وروبه‌ر، ده‌بێ  لانیکه‌م یه‌ک له‌و سه‌رچاوه‌ هه‌ره‌ پڕبایخ  وده‌وڵه‌مه‌ندانه‌بێت که‌ ئه‌گه‌ر بێتو توێژینه‌وه‌ی دێرینه‌ ناسی به‌ هه‌موو لق وپۆپه‌کانیه‌وه‌ له‌ سه‌ر بکرێ  زۆر بابه‌تی نوێ و که‌متر زانراو به‌ گه‌نجینه‌ی کۆمه‌ڵناسی زیاد ده‌کا.

سه‌ره‌رای ئاڵوگۆڕ و ده‌س به‌ده‌س بوون و کارتێکه‌ری که‌م و زۆری گرووپ و تاقمی له‌ لاوه‌ هاتووی هێرشکار یان کۆچه‌ر به‌ درێژایی هه‌زاران سال هێشتار هه‌ندێ داب ، نه‌ریت و که‌له‌پوورو ئاسه‌واری سینگ به‌ سینگ ( وێژه‌ و مێژووی زاره‌کی) ، ناوی شوێن لێره‌وله‌وێ هه‌یه‌ که‌ ئه‌گه‌ر زیاتر له‌ بنج و بناوانیان بکۆڵدرێته‌وه‌  یارمه‌تیده‌ری باش ده‌بن بۆ چراخانی  که‌لێن و قوژبنی ئه‌شکه‌وته‌ تاریکه‌کانی ژیانی ویه‌رده‌مان . ده‌توانین به‌ دڵنیای  ئاماژه‌ به‌ هێما(خواله‌) و سه‌مبۆڵی ئه‌وتۆ بکه‌ین   وه‌ک  به‌ڵگه‌ی ئه‌م وته‌  له‌ به‌رانبه‌رمان  خۆیان قیت ڕاگرتوه‌.

بۆ وێنه‌ ، (مـێردۆک) جێگرتوو له‌ شاخی شاهۆ لای سه‌رووی شاری پاوه‌  که‌ به‌داخه‌وه‌ قاچاخچی پووڵپه‌رستی خۆماڵی پاش هه‌زاران ساڵ فه‌وتاندیان!  (سه‌ریاس یا سۆریاس) ناوی گوندێک له‌ 15 تا 20 کیلومێتری  پاوه‌ ، (شمشی) به‌رزایێک له‌ نێوان نۆدشه‌ و گۆندی دزاوه‌ر . ( ئاوێسه‌ر) له‌ نێوان نه‌وسود و شۆشمێ.  کانیاوی پڕخرۆش و پیرۆزی(بڵ) له‌ خوارووی ئاوایی هه‌جیج که‌ به‌ داخه‌وه‌ گۆڕ به‌ گۆڕ کرا . (شێخۆ یا شێخ ئالی ) ناوه‌ی گه‌ڕه‌کێکی هه‌ره‌کۆنی شاری پاوه‌و ئاهه‌نگێکی هۆرامی . ( کاشتۆ  یا کاشته‌ر ـ ئاکاشی یا ئه‌کاشه‌ ) له‌ بێڵه‌وار[مه‌سکه‌نی بڵ] سه‌ر ڕێگای پاڵنگان کامیاران وه‌ک نێوی گۆند و که‌سایه‌تیه‌کی ئایینی مێژوویی که‌ به‌ پێغه‌مه‌ر نێوبانگی ده‌رکردوه‌ . (که‌ڕیسان ـ که‌ڕسانی) به‌رزایی و کانیاوێک له‌ شاخی شاهۆ پشتی ده‌روه‌ن . (شێڵمـاو)ئاو  هه‌ڵدێرێک له‌ شاخی ئاته ژگا  ئاورگه‌ی سه‌رده‌می زه‌رده‌شتی باوه‌ڕان  ڕووکاری پاوه‌  . (مۆڵ و ئه‌شنان)  ، نێوان شاخه‌کانی سێ مله‌ و زاوڵی به‌رانبه‌ر پاوه‌.  (وێمیر یا ئێمیریا) بناری شاهۆ و سه‌یرانگای خه‌ڵکی پاوه‌. (ناوس یا بابه‌ تاوس) له‌ خوارووی شاری ته‌وێڵه‌ [باشوور] .  ( مه‌کاڵ ـ کۆی مه‌کاڵ) سه‌یرانگایێک له‌ پاوه‌ . ئه‌مانه‌ وه‌ک مشتێک له‌ خه‌روار له‌ ئاسه‌واره‌ به‌ جێ ماوه‌ مێژوویه‌کاندا پیشانده‌ر و هه‌ڵگری تایبه‌تمه‌ندی هێمای وه‌ک  ڕووناکی ، به‌ره‌که‌ت، هێز و توانا به‌خشین ، شایی، نه‌خۆشی  و ده‌یان ڕه‌مزو ڕازی ژیانی سه‌رده‌مانی جیاواز گرینگی و به‌ناخداچوونی پێویستی توێژه‌رانی پسپۆڕ ته‌ڵه‌ب ده‌کا.

پسپۆڕێکی ئاڵمانی به‌ نێوی Ludwin Lawi  له‌و بڕوایه‌دایه‌ که‌ جێگرتوو بوونی ئه‌م خواله‌ ناسراوانه‌ له‌ سه‌ر لووتکه‌ و به‌رزاییه‌کان جۆره‌ ڕه‌مزێک بۆ خۆڕاگری و متمانه‌ به‌خشین به‌ وره‌ی خه‌ڵک و ڕه‌واندنه‌وه‌ی ترس و خۆف به‌رانبه‌ر سرۆشتی دڵڕه‌ق و فه‌وتێنه‌ر و هه‌رچه‌شنه‌ دوژمنێک بوه‌.

زۆر جار له‌ نووسین یا ئاخاوتنی ڕۆژنامه‌وانیدا ئاماژه‌ به‌ ئه‌م ڕه‌سته‌یه‌کراوه‌  که‌ کتێوی ئه‌وێستای زه‌رده‌شت هۆرامی یا هه‌ر نه‌بێ نزیکایه‌تی زۆری  به‌ ئاخاوتنی هۆرامی(گۆرانی) تێدا به‌ دی

ده‌کرێت. ئه‌م ده‌ربڕینه‌ بۆ تاکی هۆرامی یان که‌سانی شاره‌زا به‌ ڕێنووس و ئه‌م به‌شه‌ له‌ زمانی کوردی زیاتر سه‌لماو و ڕوو له‌ ڕاستی هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێت .

ئه‌وه‌ که‌ ئه‌وێستا به‌ چه‌ند به‌ش دابه‌ش کراوه‌  ، ئه‌وه‌ که‌ پسپۆڕی ئه‌وێستا ناسی ئێرانی و بیانی مه‌یلی ئه‌وه‌یان بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی زانستیانه‌ له‌ گه‌ل هه‌موو زمان و زاراوه‌ کۆنه‌کانی ناوچه‌که‌  بۆ زیاتر گه‌یشتن به‌ نێوه‌رۆکی ئه‌م کتێوه‌ ئایینیه‌ نه‌خستوه‌ته‌گه‌ڕ بۆ خۆی که‌مو کوڕی ناته‌واوی  و ناڕاست بوونی زۆری  ده‌قی وه‌رگێڕدراو له‌ گه‌ڵ ناوه‌رۆکی ئه‌سڵی ئاوێستا به‌جێ هێشتوه‌  .

به‌ داخه‌وه‌ پسپۆڕ و شاره‌زای کورد نه‌ ده‌ره‌تانی ئه‌وه‌ی هه‌بوه‌  و نه‌ ئاوڕدانه‌وه‌ی پێویستی خستوه‌ته‌ گه‌ڕ تا ڕاسته‌وڕاست بتوانێ گۆشه‌یه‌ک له‌م که‌لێنه‌ پڕبکاته‌وه‌ .

هه‌ڵبه‌ت له‌ جێدایه‌ که‌ ڕه‌نجی دڵسۆز ڕه‌حمه‌تی مامۆستا عماد ئه‌دین ده‌وڵه‌تشایی خه‌ڵکی کرماشان بۆ هه‌نگاوه‌ ده‌گمه‌نه‌که‌ی واته‌ پێداچوونه‌وه‌ و راست کردنه‌وه‌ی به‌شێکی به‌رچاو له‌ هه‌ڵه‌ی زمانه‌وانی خه‌باتکارانی پێشووتری ئه‌م بواره‌ به‌ هۆی شاره‌زایی زۆربه‌ی زمان و زاراوه‌ناوچه‌ییه‌کانی کوردستان هه‌روه‌ها زمانی پاڵه‌وی له‌ بیر نه‌کرێ هه‌وڵێک که‌ توانیویه‌تی بۆ ئێمه‌ی کورد و خوازیارانی گه‌یشتن به‌ ڕاستی نێوه‌رۆک و زمانی ئه‌وێستا ڕووناکیده‌ر بێت.

ئه‌وێستا و سیا چه‌مانه‌

فارس و فارسی زمانه‌کان به‌ شێک له‌ ئه‌وێستا “وه‌ندیداد = وێ ـ ده یو ـ داد = وێ ـ ده‌ئێوـ داد” به‌ (( یاسای دژی دێو ، بێ عه‌داڵه‌تی و ناپاکی  )) شرۆڤه‌ کردوه و‌ له‌و بڕوایه‌دان ئه‌وه‌ وه‌رگێڕی باوه‌ڕی مۆغه‌ مادی [کورده‌کان] له‌ سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی ساسانی دابوه‌ .

ئه‌گه‌ر بۆمان هه‌بێت  وه‌ک هۆرامی زمانێک  سه‌یری ئه‌م ده‌قه‌ بکه‌ین ده‌توانین پێدابگرین وه‌رگێڕه‌کان شاره‌زایی خوێندنه‌وه‌ و فام کردنی زمانی هۆرامی (گۆران) یان نه‌بوه. ‌ ئه‌سڵی نووسراوه‌که‌ واته‌ ” وه‌ندێ داد” یانی داوای عه‌داڵه‌ت بکه‌ن به‌ جیاوازیه‌کی زۆرکه‌مه‌وه‌ بڕێک تێک دراوه‌.[ی] کۆتایی وشه‌ی وه‌ندی که‌ به‌فارسی “یای نسبت” ی پێده‌ڵێن له‌ هۆرامیدا هه‌رهه‌مان ئه‌رکی پێسپێردراوه‌ به‌لام گۆ کردن و مانا به‌خشینی به‌ وشه‌که‌  به‌ ته‌واوی له‌ گه‌ڵ فارسی جیاوازی هه‌یه‌ به‌ چه‌شنێک نێوه‌رۆکی وشه‌ و مه‌به‌سته‌که‌ده‌گۆڕێت.

وه‌ندێ له‌ هۆرامی دا واتای فه‌رمانه‌ بۆ خوێندن،داواکردن. لێره‌دا ده‌بێ مه‌به‌ستی فه‌رمانه‌که‌ ئه‌وه‌ بووبێت که‌ داوای عه‌داڵه‌ت و پاکی وه‌ک یاسای دژی دێوان بکه‌ن ئه‌وه‌  ناوه‌رۆکه‌که‌ی له‌ گه‌ڵ فه‌رمانی دواتری ئاینی مه‌سێح و ته‌نانه‌ت فه‌رمانی خودا له‌ ئایینی ئێسلام و …  وه‌ک هه‌ڤی پێوه‌ دیاره‌.

له‌ ئێنجیل دا هاتوه‌ : ” به‌ چ شێوازێک ده‌توانن سه‌ره‌تا خوازیاری عه‌داڵه‌تی خودابن”. How can

we seek first God,s righteousness

له‌ قورئان دا خودا به‌ پێغه‌مه‌ر(ص) فه‌رمان ده‌دا ” (ئێقرا).

وه‌ند ڕیشه‌ی خوێندن +ی زیاد کردنی حاڵه‌تی بڕیار وفه‌رمان دان به‌ به‌رده‌نگ + داد = و هاواری عه‌داله‌ت وسرۆش+پارانه‌وه‌بۆ ویستن و ته‌ڵه‌ب کردنه‌  له‌ سه‌ر یه‌ک کۆی ئه‌م ره‌سته‌ ده‌ڵێ بخوێنن و بانگه‌وازی عه‌داله‌ت ، وه‌ک هه‌ڤی، دووری له‌ ناپاکی دێوان ، پاراستنی ‌ پاقژی  و گه‌یشتن به‌ ئاره‌زووکانتان بێننه‌ سه‌ر زمان.

ئه‌وه‌ له‌ ڕاستیدا جیاوازی زۆری له‌ گه‌ڵ نێوه‌رۆکی وه‌رگێڕدراوه‌ فارسیه‌که‌ نیه‌ ته‌نێ ئه‌وه‌ نه‌بێت که‌ به‌ ئانقه‌ست یان به‌ هه‌ڵه‌ و نه‌بوونی ناسیاری له‌ سه‌ر زمانی هۆرامی ده‌قی نووسراوه‌ ئه‌وێستاییه‌که‌ به‌ هه‌ڵه‌ و ناڕێک خوێندراوه‌ته‌وه‌ .به‌ ئه‌م شێوه‌ وشه‌یه‌کی ره‌سه‌نی کوردی تێکدراوه‌ که‌ دیاره‌ له‌ جێگا و بواریتردا وێنه‌ی هه‌یه‌.

مه‌به‌ست له‌ هێنانی ئه‌م کورته‌ خستنه‌ڕووی پێوه‌ندی و کۆن بوونی ئاهه‌نگ  و گه‌ڕان به‌ دوای سه‌رچاوه‌ و ڕیشه‌ی سیا چه‌مانه‌  وه‌ک بنه‌ڕه‌ته‌ ئایینیه‌که‌ی لای مۆبدانی زه‌رده‌شتی پێش  یان پاشی ئه‌وان‌ وه‌ک  په‌سن بێژی وداوای عه‌داڵه‌ت له‌ خودا  ، ڕێبه‌ری دینی  و ده‌ربڕینی سۆز به‌رانبه‌ر شێخ و مه‌شایخ ئینجا به‌ گوێره‌ی سه‌رده‌م له‌ عێشق و خۆشه‌ویستی مه‌جازی به‌ حه‌قیقی و ڕاکێشانی لۆتف مه‌یل و عه‌داڵه‌تی یار بۆ ئاوڕدانه‌وه‌ له‌ ئه‌وینداری جێ گۆڕکێ ده‌کات.

ئاشکرایه‌ که‌ وته‌کانی زه‌رده‌شت (گاتا)  به‌ گۆرانی و هه‌جایی بوون . نزیکایه‌تی له‌ گه‌ڵ شێعری کلاسیکی هۆرامی هاوخوێنی ڕوونی تێدا به‌ دی ده‌کرێ. شیمانه‌ ده‌کرێ بۆ به‌رگری له‌ فه‌وتان  به‌ گوێره‌ی نه‌بوونی خوێنده‌واری و نووسین بۆ هه‌موان زۆرتر سینگ به‌سینگ و ئاهه‌نگدارو هاسان به‌ بیرو هۆش سپێردراوه‌.

له‌ ئاخاوتنی هۆرامی سه‌رده‌می ئێمه‌دا هێشتار له‌ دووتوێ سیاچه‌مانه‌دا زۆر گۆرانی[ به‌زم و ئاهه‌نگ] هه‌یه‌ که‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ڕیتم و ناوه‌رۆکی” وه‌ندێداد ” .

بۆ وێنه ‌به‌زمه‌ کانی سیاچه‌مانه‌ وه‌ک ( وله‌ هه‌نار داد، له‌یلێ داد ، میناداد ، سه‌رشین داد و …” له‌ زۆر کۆنه‌وه‌ به‌ که‌مێک جیاوازی بانگه‌وازی عه‌داڵه‌ت ، ڕه‌حم ، مروه‌ت ، ئاوڕدانه‌وه‌ له‌ خۆشه‌ویستی و ژیانی پاقژو  دووری  له‌ ناپاکی و دێو سفه‌تی ده‌کا  تا به‌ڵکوو دڵدۆڕاو ڕزگاری  له‌ مه‌ینه‌ت و مه‌راره‌تیێک ببێت که‌ به‌ هۆیه‌وه‌ ژیانی تووشی تاڵی هاتوه‌.

سه‌ریاس یان سۆریاش هێمای ڕۆژ  بۆڕیاش یا بۆڕیده‌ر خواله‌ی ره‌هێڵه‌ و شه‌سته‌باران ، وێمیر یا ئێمیریا خواله‌ی پشتیوانی له‌ بنه‌ماله‌ی سه‌رۆک و پادشا خۆماڵیه‌کان [وێمیر] ، بابه‌ ناووس خواله‌ی ئاسمان  و خێرو به‌ره‌که‌ت (1) ئاوێسه‌ر یه‌کێک له‌ پێنج کاته‌ کانی شۆکرانه‌ بژێری له‌ ئایینی زه‌ده‌شت ،بڵ سه‌رچاوه‌ی ڕووناکی و به‌ره‌که‌ت ، شمشی خوای جوه‌کان  ، شێخۆ هێمای ئایین و خۆشه‌ویستی به‌رز، مۆڵ و ئه‌شنان خواله‌ی گه‌نم و جۆ ،دانه‌ وێڵه‌ و پیتو به‌ره‌که‌تی زه‌وی ، که‌ڕسان یا که‌ڕیسان هێماو سه‌رۆکی دێوان [ئه‌هریمه‌ن] ، شێڵماو هێمای سه‌عاده‌ت و به‌خته‌وه‌ری، ژوونێ [ناوی هه‌وارگه‌ له‌ ڕوار] هێما و خواله‌ پیرۆزی ژن ، گاوۆڵ یا کامۆڵ [هه‌وارگه‌ ل ده‌ڤه‌ری هه‌جیج]، ئه‌مانه‌ به‌ فراوانی له‌ شێعری سیاچه‌مانه‌ و هۆنراوه‌ و ئاهه‌نگی ئایینی و هیتری ئه‌م وێژه‌کۆنه‌دا به‌سه‌رهات و ئیشاره‌تی ئه‌وتۆی سینگ به‌ سینگی پێ کراوه‌ . شیاوه‌ بوترێ هه‌ریه‌ک له‌وانه‌ بۆخۆی به‌ جیاواز توێژینه‌وه‌ی تایبه‌ت و به‌دواداچوون ده‌خوازێت.

شاهۆ مه‌گره‌وۆ ئاته‌ژگا ماتـه‌ن   ………     وێـمیر به‌ تـه‌مای شنیـای بالاته‌ن

شاهۆ وه‌ک هێمای به‌رزی، مه‌زنی و سه‌رۆکایه‌تی  به‌ هۆی کاره‌ساتێکه‌وه‌ خه‌م و ماته‌م دایگرتوه‌ . ئاته‌ژگا ، ئاورگه‌ی به‌ گوڕوتین کپ له‌  گڕ وکڵپه‌ که‌وتووه‌ ، وێمـیر سه‌رۆک و ده‌سڵاتداری خۆجه‌یی  له‌کارلادراو چاو له‌ ڕێ گه‌ڕانه‌وه‌ی هێز و متمانه‌ به‌خشینه‌ تا دیسان وره‌و تین و ته‌وژم  ـ مان له‌ هه‌مبه‌ر هێرشکار ( عه‌ره‌ب یا بێگانه‌ی تر) پێ ببه‌خشێت.

سکاڵای هاوشێوه‌ وێرای ده‌یانیتر  له‌ دوو توێ چڕین و به‌رز کردنه‌وه‌ی هاواری  سۆزناکی سیاچه‌مانه‌ دۆڵ به‌ دۆڵ ، شاخ و گۆند و شار به‌ شار له‌ زۆر بۆنه‌ دا ڕه‌نگه‌ به‌ درێژایی بانتر له‌ هه‌زار ساڵ  به بێ پسانه‌وه‌ ده‌زرنگێته‌وه‌.

زه‌روان بـیانێ ، زه‌روان  بـیانێ        …..      له‌ ده‌وره‌ی وه‌رین، زه‌روان بیانێ

ئه‌هه‌ری و ورمـز ، یاران دیانێ        …..      کالای خاس یار، ئـه‌وده‌م  شـیانێ (2)

زه‌روانی بووم [ئایینی کۆنی کوردان]  زۆر پێش له‌ ئێستا گۆرانم به‌ سه‌رهات . ئه‌هریمه‌ن ، هۆرمزد[ئه‌هورامه‌زدا] و یارانیتر ده‌وریان له‌ سه‌ر من گێرا . له‌ سه‌یرو سلووکی دوورو درێژی ئه‌م کاروانه‌دا مه‌تا و کاڵای به‌ به‌رشیاوی خۆم مه‌زه‌نده‌کرد .

له‌ ئه‌وێستا یان وته‌ی مۆغه‌کاندا ئه‌هورامه‌زدا فه‌رمان بۆ داواکاری و په‌سنی دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی و دووری له‌ ناپاکی ده‌درێ. ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌هوورا ، هۆر، خۆر، ڕۆچ و ڕۆ[ڕۆجیار] ، ڕووناکی ،ئوور و ئاهێر و پیرۆزی ئه‌م پێکهاته‌گه‌له‌ له‌ وشه‌ی جیاواز به‌لام به‌ نێوه‌رۆک و وه‌ک یه‌ک چوو ده‌ورگێڕان له‌ سه‌ر ژیان و هه‌ڵسوکه‌وتی دانیشتوان له‌ هه‌ر چرکه‌ ساتێکی ژیانیان ، مانه‌وه‌ و سه‌قامگیری له‌ لووتکه‌ی شاخ ، تاشه‌به‌رد ، چۆم، کانی ئاو، دۆڵ و ده‌ره‌ ، نێوی قه‌ڵا ، گه‌ڕه‌کی شار ،دی و ئه‌شکه‌وت ، کێله‌ به‌رد ،مزگی [ورمزگا] له‌ ناوه‌رۆک و سه‌رچاوه‌ی ئایین و ئایینزاکانی پاشتر به‌ ده‌م وتنه‌وه‌ی ڕۆژانه‌ له‌ چوارچێوه‌ی سیاچه‌مانه‌ و هۆره‌ [وه‌سفی ئه‌هورا] ،سه‌ماکردن [زکری ڕۆح و جه‌سته‌]  ئه‌مانه‌ هه‌موو پیشانده‌ری بڕوایێکی دێرین و ڕیشه‌دابه‌ستوو له‌ کانیاوی ئه‌به‌دی” خزر” پێ وتراو قاڵ بوونێکی ته‌واو و که‌ماڵ ره‌نگده‌دانه‌وه‌ی دیاره‌ .کاتێک کۆسپێک ، بوومه‌رله‌رزه‌ یا هه‌ر نه‌هامه‌تیه‌ک ڕوویان تێده‌کا به‌رز ده‌بێته‌وه‌ به‌ وێنه‌ :

ماکوان چڕیـش گرد کوا به‌ یـدێ    ……     شاهـۆی شاش مه‌رده‌ن سه‌ر وه‌نه‌ش ده‌یدێ

ماکوان شاخی مه‌زن  وه‌ک هێمای عه‌داڵه‌ت بانگه‌وازی شاخ و به‌نده‌نه‌کانیتر وه‌ک لقێک له‌ یاسای بنه‌ڕه‌تی (ME) ده‌کا . شاهۆ شای به‌رزه‌ده‌ماخان [مرۆڤی سه‌رفراز] یه‌کێ له‌ ده‌سه‌ڵاتداران ، مۆبد، مۆغ ، پیرێکی مه‌زن و خاوه‌ن شکۆی له‌ ده‌س چوه‌ . کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌ندامانی پایه‌به‌رز پێویسته‌ . ئه‌وه‌ دۆڵاو دۆڵ ، شاخ به‌ شاخ ، به‌نده‌ن به‌ به‌نده‌ن ، سینگ به‌ سینگ بۆ ئێمه‌ به‌ هاواری سیاچه‌مانه‌ گوێزراوه‌ته‌وه‌.

سدێق بابایی  ـ Sadigh  Babaee

تێبینی:

1 ـ دایه‌خه‌زانی سه‌رکه‌تی ڕه‌چه‌ه‌له‌کی بابه‌ ناوس  له‌ دووبه‌یتیه‌ک دا  وه‌ها شرۆڤه‌ده‌کا :

تیرێـوه‌ کـه‌ڤو   ده‌م و دگانـا    …….        مه‌رده‌ت زینده‌ که‌رد جه‌ گۆڕستانا

یارت گله‌ودان جه‌ وه‌ر ئاوانا   ……        چاگا خودا ـ یوه‌ن  هه‌نش نیشانا

مێژووی وێژه‌ی کورد .     بۆره‌که‌یی

2ـ بابه‌ نجوومی لۆڕستانی . قه‌ڕنی دووی هێجری.

سه‌رچاوه‌کان :

اسطوره‌های باستان؛ نووسینه‌کانی محمد جواد مفردکهلان

ده‌سنووس و لێکۆڵینه‌کانی نووسەری ئەم دێڕانە له‌ سه‌ر هۆرامان .

ده‌رباره‌ سه‌دیق بابایی

Profile photo of سه‌دیق بابایی

ئه‌مه‌ش ببینه‌

سۆری برا ئەرمەنیەكان، بابەتێک لەسەر شەراکەتی کورد لە کوشتاری ئەرمەنەکاندا

عەلی مەحمود محەمەد كە دەچیتە مۆنمێنتی جینۆساید لە شاری یەریڤان, پڕە لە وێنەی سەرۆك عەشیرەتە …

لە دەرەوەی یەکیەتیی نەتەوەییدا کورد و کوردستان دەفەوتێن

بۆ ڕای گشتیی کوردستانیی بۆ هەر کوردێکی دڵسۆز لە هەر کوێیەک هەیە بەڕێزان، ژنان و …

وەڵامێک بنووسە

بازدە بۆ تووڵامراز