جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور                          jafar22@telia.com  

پێشنیار بۆ پڕۆژه‌ی كاری ڕه‌وتی چاکسازی و گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵه‌(ڕ.چ.و.گ.ك

2007.08.30

[ به‌شی دووه‌م،قسمی دووه‌م]  دوو ڕێكخراوه‌ی ته‌واوجیاواز هه‌یه:كۆمه‌ڵه‌ی به‌پارێزه‌كان (ئاسۆڕه‌ش) و كۆمه‌ڵه‌ی دیموكراته‌كان (ئاسۆ گه‌ش)

2-1- كورته‌ و ئاكام

(A) دوو ئاسۆی جیاواز

ئه‌لف:  به‌كورتی دوو پڕۆژه‌ یان ئاسۆی سیاسی كۆمه‌ڵایه‌تی  هه‌یه: پڕۆژه‌ی سیاسی گه‌ش و ڕه‌ش.

(B) ئاسۆ ڕه‌‌شه‌كان

 باڵی به‌پارێزه‌كان پڕۆژه‌یه‌كی ڕه‌شیان هه‌یه:

(7) ئه‌وروپایی بوون باشه كاتێك به‌قازانجی كاك عه‌بدوڵابێ!: كاك عه‌بوبه‌كر و كاك عه‌بدوڵا باسی ئه‌وروپایی بوونی هه‌ڵبژاردنی كاك عه‌‌بدوڵا ده‌كه‌ن. به‌ڵام له‌بیرخۆیان ده‌به‌نه‌وه له حیزبه‌ ئه‌وروپاییه‌كان چه‌ند كه‌س دێنه‌پێش بۆ سه‌رۆك بوون و دوایه یه‌كیان هه‌ڵده‌بژێردرێ. ده‌نا هه‌ڵبژاردن مانای نییه؛ كێ هه‌ڵده‌بژێری كاتێك هه‌ر یه‌ك كه‌س هه‌یه!

(C) ئاسۆ گه‌شه‌كان

  (ڕ.چ.و.گ.ك.) به‌ كه‌لك وه‌رگرتن له لێكۆڵینه‌وه و كه‌شی ئاواڵه‌   هه‌موو ڕۆژێ گه‌شه‌ده‌كا. به‌پێچه‌وانه، به‌پارێزه‌كان كه دژایه‌تی ماڵپه‌ڕه‌ئازاده‌كان و زانست ده‌كه‌ن هه‌ر ده‌گه‌ڕێنه‌وه دواوه.
كه‌مینه و (ڕ.چ.و.گ.ك.) ئاسۆ و پڕۆژه‌یه‌كی گه‌شیان هه‌یه:

ئه‌لف: كاری زۆر به‌په‌له

 1. داوا بكا له حوكۆمه‌تی هه‌رێم كه ئه‌و وه‌زعه‌ی كه له ئۆردوگه هه‌یه به‌فه‌رمی بناسێ و كۆمه‌ڵه‌ی به‌پارێزان و دیموكراته‌كان جوێ‌كاته‌وه. ئێستا مانگێك ده‌بێ باڵی كاك عه‌بدوڵا و باڵی ڕێفۆرم‌خوازه‌كان به‌ته‌وای و له‌كرده‌وه‌دا جیابوونه‌وه.

ب:  پێشنیار بۆ كاری به‌په‌له و قسه‌وباس له‌ناو ته‌واوی ڕیزه‌كانی (ڕ.چ.و.گ.ك.)

 (ڕ.چ.و.گ.ك.)  ده‌بێ  ده‌سته‌وشه‌ی "له‌چوارچێوه‌ی ته‌شكیلاتی كۆمه‌ڵه‌" لابا  و ئه‌و كارانه بكا:

1. جێ‌به‌جێ ته‌واوی  ئه‌ندامه فڕێدراوه‌كان بانگ بكاته‌وه ناو كۆمه‌ڵه واتا ڕیزه‌كانی (ڕ.چ.و.گ.ك.)، بۆوێنه كاك حوسین شه‌به‌ق و كاك یۆنس بلوری...

4. بڵاوی كه‌نه‌وه كه چه‌نده پاره‌وه‌رده‌گرن  له‌‌ حیزبه‌كوردییه‌كان و موچه‌ی به‌رپرس و پێشمه‌رگه چه‌نده

5. وێنه و ڤیدیۆی سمیناره‌كه‌یان جێ‌به‌جێ بڵاوكه‌نه‌وه

2-1-2 پێشه‌كی

به‌شی یه‌كه‌م  و  به‌شی دووه‌م قسمی یه‌كه‌م له 2007.08.25  و 2007.08.29 دا بڵاوبوونه‌وه.
 
به‌گشتی نه‌خشه‌ی نووسراوه‌كان وا ده‌بێ كه له‌پێشدا سه‌باره‌ت به‌هه‌ر پڕۆژه‌یه‌ك قسه‌وباسێك وه‌ڕێ ده‌خه‌م و له‌ كۆتاییدا پێشنیار بۆ پڕۆژه‌یه‌كی دیاروڕوون پێشكه‌ش ده‌كه‌م. باسه‌كانم سه‌ره‌تایین.

 1-2-3-   پروپاگه‌نده‌ی تازه‌ی به‌پارێزه‌كان: ڕێفۆرمخوازه‌كان بێ‌ئاسۆن!

ئه‌لف: به‌پارێزه‌كانی كۆمه‌ڵه له‌پێشدا جیاوازبیره‌كانیان تاوانبار ده‌كرد به‌ ناسیۆنالیست، دوایه ناویان لێنان  نه‌یار و دژی كۆمه‌ڵه! له‌دوای كۆنگره‌ی دوازده‌‌، به‌پارێزه‌كان، هێرشێكی گه‌وره‌‌ی تازه‌یان ده‌ست پێكردووه كه گۆیا كه‌مینه و (ڕ.چ.و.گ.ك.)، بێ‌ئاسۆ و بێ‌پڕۆژه‌ن!

پ: كاك عه‌بدوڵای موهته‌دی له وتووێژی خۆی له‌گه‌ڵ ماڵپه‌ڕی ڕۆژهه‌ڵاتدا،www.4rojhelat.org،2007.08.27، باسی "... نه‌بوونی خه‌تێكی سیاسی واقعی..."كه‌مینه و (ڕ.چ.و.گ.ك) ده‌كا وده‌ڵێ كه‌مینه "...هیچ ئینسجامێكی فیكری و سیاسی‌یان...نییه". كاك سالارپاشایی  له‌ هه‌مان ماڵپه‌ڕدا (2007.08.22) باسی "...بێ‌پرۆژه‌یی سیاسی..." كه‌مینه و (ڕ.چ.و.گ.ك.) ده‌كا. ماڵپه‌ڕی زرێبارپرێس به كه‌مینه و (ڕ.چ.و.گ.ك.) ده‌ڵێ "..بێ‌ئاسۆ..." (www.zrebarp.org، هه‌واڵه‌كانی 3شه‌‌مه 6ی خه‌رمانان، سه‌ردێڕ:"جیابوونه‌وه له‌ كۆمه‌ڵه به‌زوویی").

1-2-4-  شه‌ڕی ئاسۆگه‌شه‌كان و ئاسۆڕه‌شه‌كان

ئه‌لف: كۆمه‌ڵه‌ (-ی به‌پارێزه‌كان) شه‌ڕی پسیكۆلۆژیایانه ده‌كه‌ن و ڕاستییه‌كان ده‌شارنه‌وه و مه‌به‌ستیان ئه‌وه‌یه كه ‌ئه‌ندامانی (ڕ.چ.و.گ.ك.) له‌باری ده‌ڕوونی لاوازكه‌ن  و بڵێن ئێوه هیچ نین و هیچ پرۆژه‌یه‌كتان نییه. له‌ڕاستی دا پرسه‌كه ئه‌وه نییه، باسه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه كه دوو پرۆژه‌هه‌یه. پڕۆژه‌ی به‌پارێزه‌كان كه له سۆڤییه‌ت و ئه‌وروپای ڕۆژهه‌لات توشی شكست بوو واتا كۆمۆنیزمی شۆڤه‌نیستانه و پرۆژه‌ی  سه‌ركه‌وتوانه‌ی  سۆسیالیست و ناسیۆنالیسته‌دیموكراته‌كان واتا كۆمه‌ڵه‌گه‌ی كراوه‌ی دیموكراتانه‌ی ئه‌وروپا. به‌پارێزه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وباسه ون كه‌ن ده‌ڵێن كه‌مینه بێ‌پڕۆژه‌یه.

ب:  ده‌كرێ بڵێین دوو پڕۆژه‌ و دوو ئاسۆ هه‌یه: ئاسۆی گه‌ش و ئاسۆی ڕه‌ش

پ: ئاسۆ گه‌شه‌كان: تۆماس مۆر (Thomas More) له ساڵی (1516) بۆیه‌‌كه‌م جار زاراوه‌ی ئۆتۆپیا (Utopia)به‌كاردێنێ و نه‌خشه‌ی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی عادڵانه‌ داده‌ڕێژێ. دوای ئه‌و نووسه‌ره‌، كۆمه‌ڵناس و سیاسه‌تزانه‌كانی ئه‌وروپا و شوێنه‌كانی دیكه درێژه‌ به‌وكاره ده‌ده‌ن ڕۆژبه‌ڕۆژ نه‌خشه‌كانیان زانایانه‌تر ده‌بێ.  سۆسیالیست، ناسیۆنالیست، فێمینیست و ژینگه‌پارێزه‌‌دیموكراته‌كان هه‌نگاوی گه‌وره‌یان له‌وڕێبازه‌دا هه‌ڵگرتووه. بۆوێنه ئێمه ئێستا له‌باری تیۆرییه‌وه ده‌زانین جۆن كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی وه‌ك ئه‌وروپا داده‌مه‌زرێ. به‌و جۆره‌ نه‌خشانه ده‌كرێ بڵێین "ئاسۆ‌" یان"پڕۆژه‌ی سیاسی"، یان ئۆتۆپیا. ئه‌و پڕۆژانه به‌گشتی بۆ دامه‌زرانی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی عادڵانه‌یه و ده‌كرێ پێیان بڵێین ئاسۆگه‌شه‌كان.

ت: ئاسۆ ڕه‌شه‌كان: ئه‌وپرۆژانه‌ی كه بۆ دامه‌زرانی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی سه‌ره‌ڕۆیانه‌یه، ناسراون به ئاسۆڕه‌ش (Dystopia). جۆرج ئۆروێل له چیرۆكه‌درێژه‌به‌ناوبانگه‌كه‌ی به‌ناوی ساڵی هه‌زراو نۆسه‌دو هه‌شتاوچوار(1984)، باسی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی ئاسۆ ڕه‌ش ده‌كا كه‌ له‌وێدا حیزبه‌سه‌ره‌ڕۆكان خه‌ڵكی دنیا توشی شه‌ڕ وچاره‌ڕه‌شی ده‌كه‌ن.

 1-2-5  كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی  دۆستانی نزیكی كاك عه‌‌بدوڵان  وخزموكه‌سی یه‌كتری!

كۆنگره‌ی به‌پارێزه‌كان (21) كه‌سی وه‌كو ئه‌ندام و (5) كه‌سی وه‌ك جێگری كۆمیته‌ی ناوه‌ندی هه‌ڵبژاردووه و كاك عه‌بدوڵاش  وه‌ك سكرتێری گشتی.  زۆرتری ئه‌ندامه‌كان خزمو كه‌سی كاك عه‌بدوڵا یان ژن و مێردن.

10.  ساڵح شه‌ریفی

5. فارووق وه‌كیلی 

1-2-5-1- چۆنییه‌تی خزمایه‌تییه‌كان

به‌پێی زانیاری سه‌ره‌تایی كه وه‌گیرم كه‌وتووه:

1. خاتون  به‌دری ته‌وحیدی و كاك خالد سیاده‌ت

1.      كاك سالار ئاشناگه‌ر زاوای كاك محه‌مه‌د شافعییه

2.      کاک ماجد پاشایی زاوای کاک نه‌جمه‌ی گوڵپه‌روه‌ره‌

 1-2-5-2-  دۆسته‌نزیكه‌كانی كاك عه‌بدوڵا

سه‌رچاوه ئاگاداره‌كان ده‌ڵێن ئه‌وكه‌سانه‌ی خواره وه‌ك دۆستی زۆر نزیكی كاك عه‌بدوڵا وان

3. كاك محه‌مه‌د شافعی