|
ئەو دیوی بەرسیڤەکانی دوکتور ئەبریشەمی
حاتەم مەنبەری
پێشەکییەکی پیویست
دوکتور عەبدوڵا ئەبریشەمی یەکێک لە کەسایەتییەکانی
کوردی رۆژهەڵاتە کە تا ئیستا لە چەند وتار و کتێبێ
کیشدا بۆچوونی خوی لە سەر بزاڤی کورد، تاکتیک و
ستراتێژییەکانی نووسیوە و بە شێوەیەکی روونتر لە
گشت ئەوانەی دیکە کە، وەک وی یان نزیک لە ئەو بیر
دەکەنەوە رەخنەی خوی گرتووە.دوایین هەڵویستی
ناوبراو وتو وێژێکە کە لە سایتی رۆژهەڵات تایمزدا
بڵاو کراوەتەوە.لەبەر ئەوە ئەم جوورە بیرکردنەوەیە
تەنیا تایبەت بە د ئەبریشەمی نیە بەڵکوو بەشێکی
کۆمەڵگەی ناوەوەی کورد، بەتایبەتی نەوەی نوێ کە
سەردەمی هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامییان
نەبینیوە، کەم و زۆر لەم بارەوە لە ژێر کاریگەری
ئەلیتی سیاسی شۆڤینیستی فارس دان من لام گرنگە و
بە پیویستیشی دەزانم لایەنگران و بەشدارانی
بزووتنەوەی کوردی رۆژهەڵات، بە لەسەرەخۆیی و دوور
لە هەست و سۆزی ساکار، بچنە شەڕی ئەم بیرە
زیانبارە و دوور لە بێ رێزیکردن و تۆمەت هەڵبەستن
بە خاوەنانی ئەم بۆچوونە، خرابی ئەم روانگەیە (نەک
خاوەن بیرەکە خوی) بۆ خەڵک و نەوەی نوێ روون
کەنەوە.لەم وتارەدا من بەش بە حاڵی خوم هەوڵ ئەدەم
تا ئەو جێگایە تاقەتی ئەم وتارە هەڵی گرێ ئەو دیوی
بەرسیڤەکانی دوکتور ئەبریشەمی بخەمە روو و ئەو
بەشانەی ناوبراو نەیدیون یان نەیویستووە بیان بینێ
بێنمە بەر چاوی خوێنەر.
بزووتنەوەی کورد و ناوەرۆکی
لە چوار چێوەی سنووری چوار وڵاتی ئێران- ئێراق-
تورکیە و سووریە دا دەیان میلیۆن مرۆڤ دەژین کە
خویان بە کورد و وڵاتەکەیان بە کوردستان پێناسە
دەکەن . میژووی بوونی ئەم کۆمەڵە خەڵکەش لەم
شوێنە، پێش گشت نەتەوە سەردەستەکانی ئەم چوار
وڵاتەیە. لە هیچکام لەم وڵاتانەدا کورد خاوەنی
مافی بەرانبەر( کۆمەڵایەتی،سیاسی،ئابووری،فەرهەنگی
و....) نیە. زیاتر لە 150 ساڵە ئەم گەلە بە شێوەی
جوراوجوور و یەک لەوان دانوساندن، دیالۆگ و
تەنانەت پاڕانەوەش هەوڵی بۆ بە دەستهێنانی
مافەکانی خوی داوە ، بەڵام تەنیا وەڵامێک لە
مافزەوتکەرانی خوی وەری گرتووەتەوە کوشتن ، شەڕ و
وێرانکردنی ماڵی بووە. ئەو تۆزە دەستکەوتانەی
ئیستاش لە ئێراق دەستی کەوتوون دەریایەک خوێنی لە
سەر رژاوە و بێ ئەو خوێنە ئیستا ئاسەوارێک لە
کوردی ناو قەپی ئێراق نەمابوو.
ناوەرۆکی راستەقینەی داوای کورد لەم چوار دەوڵەتە
ستەمکارە تەنیا وەک ئینسان حیساب بۆکران بۆ ئەم
دەیان میلیۆن ئینسانەیە و هیچیتر.!! ئەگەر
هەمبەرانی کورد بچووکترین خەسڵەت و تایبەتمەندی
مرۆڤیان تێدا بایا، راستییەکەی قەت پیویست بە
رژانی خوێنی تاقە بەشەرێکیش نەبوو تا ئەم ئامانجە
بێتەدی ، بەڵام کاتێک یاسای جەنگەڵ و بیری
دڕەندانە حاکمە، بەرخۆدان مانای دەبێتە ژیان و
پێچەوانەش مردنە.!میژووی مرۆڤایەتی ئەمە دەڵێ قسە
و وتەی من نیە.
پوان و ئیمتیازی دوکتور ئەبریشەمی لەم بەشەی
باسەکەیدا لە سەر ئێران ئەوەیە کە:
ئێرانییەکان کورد بە ئێرانی ئەسیل دەزانن.؟ هەر
لە بەر ئەوەش پیویست ناکات کورد شەڕ لەگەڵ ئێران
بکات. گوایا وەک کوردی پارچەکانیتر ئەنفالمان
ناکەن یان پێمان ناڵێن تورکی کیێوی!. لە سەردەمی
جیهانیبووندا (کە جێ ئاماژەی دوکتور ئەبریشەمیشە)
خەڵکی وڵاتان بە هاووڵاتی ئەسیل و ناڕەسن دابەش
ناکەن و زمانی گوایا ئەسیلەکانیش ببڕن! بەڵکوو
هەموان گەل و هاووڵاتی خاوەن ماف و ئەرکی
بەرانبەرن و لەم دەور و زەمانەشدا هیچ مناڵێک بە
ئێرانی "ئەسیل" و مەرزداری قەیور هەڵناخەڵەتێ .
بەڵام بۆ چی دوکتورێکی بەڕێزی ئیمەی پێ خەنی ئەبێت
هەر خوا بۆ خوی عالمە!.
کۆماری کوردستان و کاردانەوەی ریژیمی شا
قازی موحەمەد نەک تەنیا رێبەرێکی شیاو و شەریفی
کورد، بەڵکوو یەک لە پیاوە گەورەکانی سەرانسەری
ناوچەش بوو. پێشەوا قازی دژی شەڕ و بە حەق خولیای
ئاشتی و پێکەوە ژیانی گەلان و مرۆڤەکان بوو.ئەو لە
هەل و مەرجێکی تایبەت و لە بەرانبەر هێرشی دژمندا
رێگای "دیالۆگی" گرتە بەر ،بەڵام هەموومان بۆ
خومان دیتمان لە کام "دادگا'' دا موحاکێمە کرا و
کامە وەڵامی لە دەسەڵاتدارانی ئێران وەرگرتەوە.
بڕیار و هەڵویستێک کە بێ هیچ شکێک لە مەزنی قازی
موحەمەد کەم دەکاتەوە و نرخەکەشی دەیان ساڵ
ناهومێدی و زەلیلی بۆ کورد بە دواوە بوو.
پاش رووخانی کۆمار تا ساڵی 46-47 واتا بۆ ماوەی 22
ساڵی تەواو بزووتنەوەی کورد بە کردەوە خەوت و
مەیدان بۆ بچووکترین کاری مەدەنیش نەرەخسا هیچ
بەڵکوو بە ئەندازی سەد ساڵیش پڕۆسەی ئاسیمیلەکردنی
کورد، کە ئامانجی سەرەکی داگیرکەرانی کوردستانە،
بێ زەحمەت و سەرئێشە پێشکەوت. بەڵام ئەم
سەرهەڵدانە ناکامەی ساڵەکانی 46-47 بوو بە شۆکێک
لە جەستەی کورددا و راچلەکانێکی وای درۆست کرد کە
هێشتا کاریگەری لە سەر رەوتی رووداوەکان تەواو
نەبووە!.
ئیمتیازی باسەکەی رێزدار ئەبریشەمی لەم بارەشەوە
ئەوەیە کە کورد پاش رووخانی کۆمار رێگای بەرەنگاری
نەگرتەبەر ، کاتێکیش دوای 22 ساڵ وەخۆ هاتەوە
خراپی کرد و دەبوا هەروا زەلیل و بێ جووڵە مابایا
و دەستی ریژیمی بۆ توانەوەی کورد ئاواڵە هێشتباوە!
ئەمە بۆ لێکدانەوەی کەسێکی ئاکادێمیکی وەک
بەڕێزیان لاوازییەکی گەورەیە و من بەش بە حاڵی
خوم بچووکترین دەستکەوتی بۆ کەس، جگە لە
تاڵانچیانی وڵاتی کورد تێدا نابینم!
کۆماری ئیسلامی و
بزووتنەوەی کورد
ئایەتوڵا خومەینی بە نیازی دامەزراندنی ریژیمێکی
ئیسلامی شێعە، گەڕایەوە ئێران و پاش فەراهەمبوونی
هەموو ئامرازەکانی ئەم بیرۆکەیە ناوبراو لە
پۆزیسیۆنی رێبەری وڵاتێکدا و بە پشتیوانی
جەماوەرێکی میلیۆنی، دەستی کرد بە دامەزراندنی
ریژیمی جێ مەبەستی خوی.لە قامووس و بیری خومەینی
دا نەک هەر دژایەتی و موخالێفەت بەڵکوو
ناڕازیبوونیش نەدەگوانجا و ئەوەی لەم وەزعە و لەم
دیوەی بیری خومەینی نەگەییشت ( یان دێر گەییشت)
سەر و ماڵ و ئابڕووی پێکەوە تێدا چوون.! سەیرێکی
سەرپێیانەی چارەنووسی توودەیی، ئەکسەریەتی، نەهزەد
ئازادی و تەنانەت ئیسڵاحخوازەکانی شەریکی
دەسەڵاتیش بکەین -مەگەر کوێر بین دەنا - ئەم
راستییە بە روونی دەبینین.
رێبەرانی کورد لە سەرەتای هاتنەسەرکای ئەم
ریژیمەدا کۆمەڵێک هەڵە و رەنگە خەتای گەورە و
زیانباریان دژ بە خویان و گەلەکەیان کردن، لەوانە:
1-بەجێگای بەرەیەکی بەرین و هاوبەشی نێوان خویان
(کۆمەڵە-دیموکرات) چوون لەگەڵ رێخراوی موجاهێدین و
مەنسووری حیکمەتدا بوونە "هاوپەیمان" کە نەک هەر
قازانجی بۆ ئەوان نەبوو بەڵکوو هێشتا لەتمەی ئەو
هەڵەیە قەرەبوو نەکراوەتەوە.
2-بەجێگای ئەنجامدانی هەڵبژاردنێک لەسەراسەری ئەو
ناوچانەی کە لە ژێر دەستیاندا بوون و دامەزراندنی
پارلۆمان و حکوومەتێکی ناوچەیی (وەک بە حەق د
ئەبریشەمیش ئاماژەی پێ کردووە) چوون هەرکامە
ناوچەیەکی بۆ خوی دابڕ کرد و تەنانەت لەو شوێنانەش
توانییان قوتابخانەیک بۆ خەڵک دانێن بە دوو جوور
کتێب و بابەتی دەرسی مناڵانیان فێر دەکرد!.
3-لە بری دڵخوشکردنی خەڵکی کورد بە هاوپەیمانی و
هاو هەڵویستی خویان کەوتنە گیانی یەک ، شەڕی خۆ
کوژییان وەڕێ خست و زیانێکی کوشەندەیان بە بزاڤەکە
گەیاند.
ئەم لیستەیە ئەکرێ و ئەتوانرێ درێژ و بەرینیش
بکرێتەوە و گەلێک هەڵە و پەڵەی تریش ریز بکرێن
بەڵام هیچکات ئەم هەڵانە پاساوی ئەوە نین کە کورد
ئەبوا رێگای تەسلیم بوون و وازهێنان هەڵبژێرێ و بە
دەستی بەسراو و سەری شۆڕ بچێتە بەر تیغی جەلادانی
ئێران و چاوەڕوانی لوتف و بەخشینی ئەوان بن؟.
رێبەرانی کورد بە تێکڕا خوازیاری وتو وێژ و
چارەسەری وەزعەکە بوون ، گەلێک پەیام و تەنانەت
پاڕانەوەشیان روو لە ریژیم نارد، لە بەیکیان بە
خومەینی وت و داوایان لێ کرد کە گوێ لە داواکانین
بگرێ. بەڵام ئەوەی نەیویست ئەم هەنگاوانە سەر بگرن
ریژیمی تاران و ئیدیۆلۆژی ئایەتوڵا خومەینی بوو،
چوونکە لە رێبازی ئەو دا رێگایەک بۆ سازان نەک
لەگەڵ کورد بەڵکوو لەگەڵ کەسیتر، تەنانەت
مونتەزێریش نەبوو و ئیستاش نیە.
سەرەتای بە دەسەڵاتگەییشتنی ئەم نیزامە خاڵخاڵی
کرا بە جەلادی کوردان و بێ پرینگانەوە و ترس لە
لێپرسینەوەیەک دەستی کرد بە سەرهەڵکەندنی خەڵک!
سپایەکی هار، نەزان و وەحشی بەربووە وڵاتی ئێمە و
شار و گوندیان دایە بەر بۆمب و تۆپ. تەنیا لە شاری
سنە بە تۆپ و بۆمبای ئەم ریژیمە زیاتر لە دوو
هەزار ژن و مناڵی بێ تاوان کوژران!. خەڵکی
برینداریان لە سەر تەختی بیمارەستان هێنایە دەر و
لە سەر براندکارد دایانە بەر گولە و ئێعدامیان
کرد. ئەوەیکە پاش سی ساڵ و ئەنجامدرانی گەلێک
تاوانیتر دژی خەڵکی کورد، هێشتا کەسێکی وەک دوکتور
ئەبریشەمی نایهەوێ ئەم تاوانانە وەک بناغەی شەڕ
باس بکات دەکرێ لە سادق بوون و راستبێژی بەڕێزیان
گومان بکەین.
کوردان و حیزبە سیاسییەکانی پاش ئەم تاوانانەش
هەردەم و لە هەر فرسەتێکدا هاتبێتە پێش، یەخەی
ریژیمیان بۆ رێگە چارەیەک گرتووە و بەداخەوە لەم
رێگایەشدا خەسارێکی گەورەیان کرد.! پاش
رووداوەکانی ئەم دوو ساڵەی رابوردووی ئێران ئەگەر
هێشتا کەسانێک پەیدا ببن و لە نیازی ریژیمی ئیستای
ئێران دوو گومان بن شتێکی عەنتیکەیە کە دەکرێ بە
جیا لێ ورد ببینەوە .
کاکڵی وتەکانی بەڕێز ئەبریشەمی لەم رووەشەوە
ئەوەیە کە:
ریژیم بەهێز و تەیارە ، ئەگەر کورد چەکی دانابا
شەڕێک پێش نەدەهات و کوشتارێک لە گۆڕێدا نەدەبوو!.
وەک بڵی ئەو سەدان هەزار ئێرانییەی کە گیران،
ئەشکەنجە کران و بێروحمانەش گیانیان سەندرا شەڕیان
کردبێت و چەکیان پێ بووبێت! کوشتنی 59 لاوی
مەهاباد و خنکاندنی فەرزادی کەمانگەر و هەڤاڵانی
دەرسێکی بەنرخە بۆ ئەوانەی قیزیان لە ژێردەستی
دەبێتەوە دەنا غەیری ئەمە هەموو شتێکیتر فریوو
دوو روویە .
.هەموو کەس دەزانێ کە ریژیمی هیچکام لەم وڵاتانە
بە چەکی پیشمەگە نارووخێ بەڵام ئەمەش دەزانرێ کە
بێ پێشمەرگە کورد ئیستا زیاتر لە نیوەی توابووەوە.
ئیستا ئەگەرچی رزگار نەبووە و ستەمی دژمن و
ژێردەستی کورد بەردەوامە بەڵام هێشتاش گەورەترین
ترسی داگیرکەرانی کوردستان لە کورد و
سەرهەڵدانییەتی و ئەوەی لەمە تێناگات راست ناکات
یان تێناگات!.
دوکتور ئەبریشەمی ئەگەر باسی "تۆقتۆقە''ش دەکات
شتێکی نوێ نەوتووە و تەنیا گاڵتەی بە ئاوەز و
بڕوای ئەو پێشمەگە کردووە کە بێباک لە "بەهێزی"
دژمن لە بوونی خوی و گەلەکەی پارێزگاری
دەکات!.لەگەڵ هەمو حورمەتمدا بۆ بەڕێز ئەبریشەمی
حەزم دەکرد بەڕێزیان هەڵس و کەوتی کەمال مەزهەر و
حەمەی مەلاکەریم لە باشووری ژێر دەسەڵاتی بەعس و
ئەحمەد تورک و عوسمان بایدەمیری لە باکووری ژێر
پێلەقەی کەمالیزمدا کردبا بە سەرمەشق بۆ خوی نەک
شوێن پێ کەسانێکی شەریکەتاوانی ریژیمی هەڵگرتبا.
ئاکام
1دوکتور ئەبریشەمی و گشت هاووڵاتییەکی تری کورد
مافی خویەتی لە هەموو کەس و هەموو لایەک رەخنە
بگرێ و بڕواشی بە کام جووری خەبات هەیە باسی بکات،
بەڵام کەتمانکردن و چەواشەکاری لە میژووی گەلێکی
بێبەزەیانە ستەم لێکراودا لە دۆست و دڵسۆزی ئەو
گەلە ناوەشێتەوە!.
2 گیران و بێ شەڕ تەسلیم بوونی کۆماری کوردستان بە
هەموو پێوانەیەک بۆ کورد لاوازی و رەنگە گەورەترین
هەڵەی پێشەوا قازیش بێ. بۆیە تەبلیغ کردن بۆ ئەو
رێبازە زیانبارە تەنیا پرۆسەی سڕینەوەی کورد لە
سەر خاک و ئاوی خوی پێشدەخات و هەستی بەرگری کردن
لە خەڵکدا کوشتن خزمەت کوردان و بە مرۆڤایەتی نیە.
3 کۆماری ئیسلامی بچووکترین بڕوای بە قەبووڵکردنی
هیچ چەشنە مافێک بۆ کورد نەبووە/نیە و ئەگەر کورد
ئەو رێگایەی دوکتور ئەبریشەمی هەڵبژاردبا 90% ی
رێبەرانی کورد ملیان بە پەتەوە ئەکرا و کاری زۆر
باشیان کرد کە پێچەوانەی ئەو کارەیان هەڵبژارد.
4 ئەو هەڵە و خراپەکارییانەی سی ساڵ بەر لە ئیستا
لە لایەن رێبەرانی کوردی رۆژهەڵاتەوە کران ئیستاش
بەردەوامن و زیان و زەرەرێکی گەورە لەم بارەوە بە
بزووتنەوە و کورد بە گشتی گەییشتووە. بۆ
قەرەبووکردنەوەی ئەو خراپەکاریانە یەکگرتنێکی گشت
لایەنەکانی کورد پیویستی رۆژە و ئەگەر وا نەکەین
هەروا لاواز دەمێنینەوە و مەجال و فرسەتیش بۆ
کەسانی وەک دوکتور ئەبریشەمی فەراهەم دەبێت تا بە
ئێرانی \"ئەسیل\" بوونی کورد رازی بێت و
تەسلیمبوون وەک تەنیارێگای مومکین و مەعقووڵ بکاتە
دیاری بۆمان.
بۆ ناردنی کۆمێنت یا روانگه و
بۆچوونی خۆت لهسهر ئهم بابهته، لهم فۆرمه
کهلک وهرگره
|
