|
روتیتر: گزارشی از سرزمین جنگ سی ساله
تیتر: هذیانی از واقعیت مین در ایران
سلیمان محمدی
درباره بیست و دومین سالگرد پایان جنگ هشت ساله
عراق با ایران می گوییم و می نویسم. اما این سالگر
برای خیلی ها موضوعیتی ندارد. جنگ آنها تمام نشده
است. هنوز هم روزانه بیشتر از دو نفر از این جماعت
قربانی جنگ می شوند. آنها هنوز با سربازهای دشمن
گلاویزند. مردم چهار استان کردنشین (کردستان،
ایلام، آذربایجان غربی و کرمانشاه) و خوزستان.
انها هنوز در زمین ها زراعی شان، در جاده ها،
شهرها و حتی حیاط خانه هایشان جان درو می کنند.
جان هایی که مین های کاشته شده در دوران جنگ می
گیرد.
ایران با 16 میلیون مین، پس از مصر به عنوان دومین
کشور آلوده به مین جهان شناخته شده است. سال هاست
پاکسازی مناطق مین ایران آغاز شده و بر اساس اعلام
های گذشته مرکز پاکسازی مین ایران در وزارت دفاع
باید تا الان به پایان می رسید.
پاکسازی ها نتوانست طبق برنامه پیش برود. تا آنجا
که مدیر مرکز پاکسازی مین ایران سال گذشته در
گفتگویی با نگارنده که در همین روزنامه منتشر شد،
اساسا وجود 16 میلیون مین در ایران را هذیان
خواند.
امیر حسین سعیدی معتقد بود "چنین گزارش هایی که
می دهند از نظر من کارشناسی نیست." استدلالش هم
این بود که "ما وقتی که از 900 هزار هکتار زمین
عبور کردیم و الان روی پاکسازی 83 درصدی هستیم و
توانستیم فقط 500 هزار مین دربیاوریم، در 17 درصد
باقی مانده نمی توانیم یکهو 4 میلیون مین
دربیاوریم. اینها هذیان است."
بر اساس آمارهای این مرکز تا کنون کمتر از پنج
میلیون مین در زمین های ایران پاکسازی شده است.
مدیر مرکز پاکسازی مین اما این آمارهای بالا را
سیاه نمایی می داند:" بلی یک دانه مین هم بد است و
ما اگر یک دانه هم بدانیم که هست کار می کنیم اما
مگر بیماریم بگوییم 4 میلیون مین در کشور هست مگر
دوست داریم که الکی کشور خودمان را آلوده جلوه
دهیم که در عرصه جهانی هزینه بیمه آن بالا برود.
یک شرکتی بخواهد بیاید در زمینه نفت یک کار صنعتی
برای ما بکند، به محض اینکه بگوییم اینجا ده
میلیون مین هست، بیمه مان ده برابر می شود.
"
مین ها پیدا شدند
در همین سوال و جواب ساده نزدیک به ده میلیون مین
سرگردان است. البته گاهی می شود آنها را هم پیدا
کرد. چرا که تنها در یک شهرستان آذربایجان غربی که
مرکز پاکسازی مین ایران سال گذشته اعلام کرد
پاکسازی آن به پایان رسیده است، در یک سال گذشته
مین بیشتر از 15 قربانی گرفته است.
ده میلیون مین سرگردانی که اگر وجود واقعی و خارجی
داشته باشند، با این اهنگ پاکسازی تا ده ها سال
دیگر هم می توانند قربانی بگیرند.
چند ماهی از اولین و آخرین گفت و گوی تفصیلی مدیر
مرکز پاکسازی مین ایران نگذشته بود که روز جهانی
آموزش خطرات مین رسید و وزیر دفاع به همین مناسبت
پیامی منتشر کرد.
پیامی که از هذیان های ما بسیار فرا رفته بود و از
وجود حداقل سی میلیون مین و گلوله عمل نکرده پس از
جنگ در ایران خبر می داد.
وزیر دفاع در پیامی به مناسبت این روز گفت؛"
جمهوری اسلامی ایران با این تفكر و با احترام به
روح بشردوستانه حاكم بر معاهدات بینالمللی
اقدامات مین زدایی خود را در ٤/٢ میلیون هكتار
مناطق آلوده خود در طول جنگ تحمیلی كه دربرگیرنده
حدود ٢٠ میلیون انواع مین زمینی و دهها میلیون
گلولههای عمل نكرده با تنوع و تراكم بالای آلودگی
بود، آغاز نمود و در كنار سایر افتخارات خود در
صحنه بینالمللی میرود تا این مهم را با بالاترین
كیفیت به اتمام برساند."
اینگونه می شود که راه درازی در پیش داریم تا که
جنگ در همه کشور به پایانش برسد.
وقتی مین همزادمان می شود
پاکسازی مین ها در ایران کار راحتی نیست. گذشته از
اینکه نقشه بیشترین بخش میدان های مین در دسترس
نیست، شرایط آب و هوایی استان های کردنشین و بارش
برف و باران و سیل و ... ان دسته مین هایی هم که
تا پیش از این جایشان مشخص بود از دسترس خارج کرده
است.
این جابجایی آنقدر جدی است که بر اساس نتایج آخرین
تحقیق منتشر شده پژوهشكده مهندسي و علوم پزشكي
جانبازان از سال 67 تا سال 83 تعداد 93 حادثه در
محدوده منازل قربانیان و 375 حادثه در مزارع انان
رخ داد است. به این معنا که در طول یک شبانه روز،
مین به منازل و یا مزارع قربانیان می رسد.
بر اساس آمارهای همین گزارش رسمی، بيشترين فراواني
وقوع حادثه تا همان تاریخ با 4/28 در صد
(تعداد1056) مربوط به چراي دام است و 3/10 درصد
يعني 381 نفر در هنگام تردد دچار حادثه شده اند و
تنها 08/0 يعني 30 نفر به دليل ورود به منطقۀ
حفاظت شده دچار حادثه شده اند.
مسا لة ديگر اينكه ميادين مين در مناطق كرد نشين
به نواحي مرزي محدود نشده و اصلي ترين بخش هاي
كاشت مين مربوط به حوالي پايگاه هاي نظامي در طول
جنگ بوده كه در اين منطقه به دليل تعداد زياد
روستا ها (مثلاًً شهر ستان سر دشت داراي 250
روستاست ). تعداد پايگاه ها هم فوق ا لعاده زياد
است. از طرفی اين پايگاه هاي نظامي هم به دليل
موقعيت نظاميشان در ارتفاعات احداث مي شدند و مين
هاي كاشته شده حوالي آن ها ، در طول زمان به سمت
پائين آمده و وارد مزرعه و حتي خانه هاي مردم در
اين مناطق مي شوند . در این شرایط سازمان پاکسازی
مین ایران در هر شهر کردستان، با صدها میدان
گسترده مین روبروست. میدان هایی که هر چند این
مرکز می گوید از انها عبور کرده است، اما هنوز
روزانه قربانی های خود را می گیرند.
شهادت، تنها راه سعادت
اینگونه می توان گفت پاکسازی میادین مین ایران
حداقل یک دهه دیگر ادامه خواهد داشت. اما قربانیان
مین؛ در حال حاظر کمسیون ماده دو استانداری ها
متولی بررسی وضعیت قربانیان مین است. پس از هر
حادثه انفجار مین، پرونده قربانی به این کمسیون
ارسال می شود و در آن تصمیم گرفته می شود که
قربانی مین، شهید یا جانباز و یا سهل انگار خوانده
شود. اگر حالت اول پیش بیاید قربانی یا خانواده او
از حمایت های مالی اندکی از سوی دولت برخوردار
خواهد بود. در غیر این صورت پرونده به بهزیستی یا
کمیته امتداد ارجاع می شود که در این نهادها هم
قربانیان با توجه به تعداد اعضای خانواده، حقوقی
از 20 تا کمتر از یکصد هزار تومان دریافت می کنند.
ارتباط با احزاب معاند و سهل انگاری در ورود به
میادین مین، از جمله دلایلی است که بخش زیادی از
قربانبان مین را از حقوق خود محروم می کند . به
این ترتیب قربانیان و خانواده هایشان در نهادهای
مرتبط برای دست یابی به حقوق شان تلاش می کنند که
غالبا تلاشی ناموفق است. بر همین اساس نمایندگان
مجلس شورای اسلامی چندی پیش قانونی را به تصویب
رساندند که بنا بود بر اساس آن، همه قربانیان مین
تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار
بگیرند. اما این قانون در نهایت نتوانست به تصویب
برسد و تنها به اصلاح بندهایی از قانون پیشین و
ترکیب کمسیون ماده دو انجامید. به این ترتیب اکنون
نه امار رسمی از قربانیان مین وجود دارد و نه از
مین ها و زمین های آلوده باقی مانده، تنها آنچه
مسلم است، ادامه جنگ در این مناطق است، جنگی که
اکنون عمرش به سی رسیده است؛ یکی از طولانی ترین
جنگ های تاریخ.
بۆ ناردنی کۆمێنت یا روانگه و
بۆچوونی خۆت لهسهر ئهم بابهته، لهم فۆرمه
کهلک وهرگره
|
