پیویستیی کۆبۆنه‌وه‌ی مۆسیقای کوردی له‌لایه‌ن هۆنه‌رمه‌ندانی دڵسۆز و نیشتمانپه‌روه‌ره‌وه‌

 

ئه‌گه‌ر ئه‌ته‌وێ پله‌ی پێشکه‌وتن و شارستانیه‌تی هه‌ر گه‌لێک بزانیت، گوێ له‌مۆسیقاو گۆرانی یان بگره‌.     کۆنفۆسیۆس

ڕامان – سنه‌

هۆنه‌ر و گۆرانی مۆسیقای کوردی سه‌رمایه‌کی گه‌وره‌و مایه‌ی پێشکه‌وتنه‌ بۆ هه‌ر گه‌ل و نه‌ته‌ویه‌ک له‌    سه‌رانسه‌ری دنیادا ! مرۆڤ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه، به‌لاسایی کردنه‌وه ‌له ‌ڕووداوه‌ خرۆسکیه‌کان وه‌کوو:

ئاوی کانی، بای شه‌ماڵ، ده‌نگی بولبول و قاسپه‌ی که‌و به‌که‌ڵک وه‌رگرتن له‌م ڕووداوانه‌ ده‌ستی  به‌گۆرانی و مۆسیقا کردووه.

هه‌ر گه‌لێک و نه‌ته‌وه‌یه‌ک به‌پێی کولتوورو شاره‌ستانیه‌تی خۆی گۆرانی و مۆسیقایه‌کی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌. دونیای هۆنه‌ر ئه‌وه‌نده ‌گه‌وره‌و به‌رزه‌ که ‌ئینسان ده‌توانێ له‌ڕێگای هه‌ر هۆنه‌رێک که‌ هه‌یه‌تی چ له‌بواری مۆسیقا چ له‌بواری شانۆ یان نیگار کێشاندن و به‌گشتی هه‌ر حه‌وت به‌شی هونه‌ر، کولتووری خۆی به‌گه‌لانی تر بناسێنێت. کاتێک له ‌وڵاتێک ئاڵوگۆڕ یا شۆڕشێک ده‌کرێت هونه‌رمه‌ندان ده‌وری به‌رز و گه‌وره‌ی تێدا ده‌گێرن.به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ده‌و‌ریان دیار نییه‌. چۆنکوو هۆنه‌ر له‌ناو کۆمه‌ڵگای ئێمه‌هیچ حۆرمه‌تێکی نییه. بۆ وێنه: له‌کاتی خۆپیشاندانی خه‌ڵک له‌به‌رانبه‌ر حکوومه‌ت دا، موزیسیۆن یان گۆرانی بێژ به‌دانانی (مارش) که‌حاڵه‌تی سروودی هه‌یه، بۆ هاندانی خه‌ڵک ئه‌و شێوه‌ موزیکه‌ به‌کار دێنێ. و ئه‌مه‌ کاریگه‌ری زۆری هه‌یه ‌بۆ هاندانی خه‌ڵک. مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه، که‌مۆسیقا و گۆرانی ئه‌وه‌نده ‌کاریگه‌ری له‌سه‌ر ڕۆحیه‌تی ئینسان هه‌یه، که‌ئه‌و که‌سه‌ ده‌توانێت به‌باشترین شێوه‌که‌ڵکی لێ وه‌ربگرێ. وه‌کوو هه‌میشه ‌باس کراوه‌:"‌مووزیک غه‌زای ڕۆحی ئینسانه‌" و ئینسان هیچ کاتێک به‌بێ مۆسیقا نه‌ژیاوه!.

ئینسانی هۆنه‌رمه‌ند له‌بواری ئیحساسییه‌وه‌له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی ئاسایی جیاوازی زۆری هه‌یه، هه‌ست و ئیحساسی ناسکه. هۆنه‌رمه‌ندی ڕاستی و واقعی ئه‌و که‌سه‌یه، که‌خزمه‌ت به‌کولتوور و شارستانیه‌تی میله‌ته‌که‌ی بکا، کولتووری گه‌له‌که‌ی خۆی به‌گه‌لانی تر بناسێنێت له‌هه‌موو قۆناخه‌کانی کۆمه‌ڵگای خۆی ئاگادار بێ و به‌شداری خه‌بات و تێکۆشانی گه‌له‌ی بۆ به‌خته‌وه‌ری و ئازادی بێ.

به‌داخه‌وه‌ له‌ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند ساڵه‌دا کۆمه‌ڵێک به‌ناوی هۆنه‌رمه‌ند هاتوونه‌ته مه‌یدانی هۆنه‌ری کوردستانه‌وه‌ که‌  جیاواز له‌وه‌ی که‌مووزیکی کوردییان تووشی شه‌ڵته‌و سه‌رله‌شێواوی کردووه، به‌بڵاوکردنی کلیپ و (سوءالاستفاده) یان پێشیڵ کردنی مافی ژن بۆ قازانجی خۆیان دێنه‌سه‌ر شاشه‌ی ته‌له‌ڤیزێۆن. ئه‌م به‌ناو گۆرانی بێژ و هونه‌رمه‌ندانه‌، به‌مه‌به‌ستی سرنج راکێشانی خه‌ڵک، به‌شێوه‌یه‌کی زۆر ناموته‌مه‌دێنانه‌ له‌ ژن و له‌ش و ئه‌ندامی وه‌ک ئامراز و وه‌سیله‌(یا باشتره‌ بڵێم کاڵا) که‌ڵک وه‌رئه‌گرن.

به‌بیروبڕوای من ئه‌مه‌خه‌ساره‌تێکی گه‌وره‌ له‌هۆنه‌ری نه‌ته‌وه‌که‌مان ده‌دات. ئه‌گه‌ر هۆنه‌رمه‌ندانی دڵسۆز و نیشتمانپه‌روه‌ر و هه‌روه‌ها هونه‌ردۆستان و رووناکبیرانی نه‌ته‌وه‌که‌مان له‌ رێگه‌ی نووسین و قسه‌کردن و ئیعتراز و... پێش به‌م که‌سانه‌ نه‌گرن، هۆنه‌ری ئێمه ‌زیاتر تووشی کێشه‌ و ئاڵپزیی و له‌بار چوون ئه‌بێ. به‌ باوه‌ڕی من یه‌که‌م هه‌نگاو ئه‌وه‌یه، که‌ده‌نگی ناڕه‌زایه‌تی له‌به‌رانبه‌ر میدیا کوردیه‌کان ده‌رببڕن له‌گه‌ڵ به‌رپرسانیان قسه‌بکه‌ن ، نه‌هێڵێن مۆسیقای کوردی له‌کاناڵی بازه‌رگانییه‌وه‌ تێپه‌ڕ بێت. چۆنکوو ئه‌گه‌ر به‌م جۆره‌ بڕۆنه‌پێش گه‌لی کورد هیچ پێشکه‌وتنێک به‌ده‌ست ناهێنێ. ته‌له‌ڤیزیۆن و ده‌زگای ڕاگه‌یاندن له‌سه‌ر فه‌رهه‌نگی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک بۆ په‌روه‌رده‌کردنی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه ده‌رێکی کاریگه‌ری گرنگی هه‌یه‌. جارێکیتر تکا و داواکاریم له هۆنه‌رمه‌ندانی به‌ ده‌روه‌س‌ هه‌یه ‌که‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌هه‌ نگاوێک هه‌ڵبگرن و پێش به‌و که‌سانه‌بگرن.

 پاراستنی کولتوور و شاره‌ستانیه‌تی نه‌ته‌وه‌که‌مان ئه‌رکی سه‌رشانی هه‌ر هه‌موومانه.

ڕامان له‌سنه.

28 / 1 / 2010

گه‌ر بۆچوونێکت هه‌یه‌ ئێره‌ کلیک بکه‌

مافی بڵاوکردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ هه‌ڵوێست پارێزراوه‌ ، به‌‌ هێنانی ناوی سه‌رچاوه‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌م بابه‌ته‌ ئازاده‌