Kurdland.net
 
 
 

چۆن كێشه‌ی‌ نێو (ك.ش.ز.ك. ئێران) چاره‌سه‌ر ده‌كرێ؟
ئیمه‌یلی دانه‌ری ئه‌م بابه‌ته جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور 2007.03.09

ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری كۆمه‌ڵه واتا لایه‌نی عه‌بدوڵڵای موهته‌دی، به ته‌وای هێزی ده‌یه‌وێ ده‌سته‌ی دووه‌م تێكبشكێنێ، سووكایه‌تییان پێبكا و له گۆپاڵی ته‌شكیلاتی لێنینانه كه‌ڵك وه‌رده‌گرێ سه‌ركوتیان بكا...
جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور

[به‌شی چواره‌م] ك.ش.ز.ك. ئێران: دوو ڕێكخراوه‌ی ته‌واو جیاواز له‌ یه‌ك ڕێكخراوه‌‌دا

4- كورته‌ و ئاكام

(a) ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری ك.ش.ز.ك. (ئێران) وه‌ك ڕێكخراوه‌یه‌ك وایه له‌نێو كۆمه‌ڵه‌دا‌ و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ماڵی له چنگدایه. ته‌نیا دوو، سێ كه‌س له‌وان ده‌زانن كه داهات و خه‌رجی ڕێكخراوه‌كه چه‌نده; زۆربه‌ی ئه‌ندامانی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی نازانن كه پاره‌ی كۆمه‌ڵه له‌ كوێڕا دێ و چۆن خه‌رج ده‌كرێ. هیچ یه‌ك له ئه‌ندامان و جه‌ماوه‌ری كورد بایی پووشێك ئاگاردار نین كه‌ داهات و خه‌رجی ڕێكخراوه‌كه چه‌نده. ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار به درۆ، هه‌ڕه‌شه، نسحه‌تكردن ، پاڕانه‌وه، نه‌یاری درۆینه‌ و گۆپاڵبه‌ده‌ست سازكردن خۆی ڕاگرتووه و له ده‌ره‌وه‌ی كوردستان بایی په‌ناباتێكی ده‌سه‌ڵات نییه.

(b) ‌به پێچه‌وانه مه‌ڵبه‌نده‌كانی كۆمه‌ڵه‌ له ده‌ره‌وه‌ی وڵات له‌سه‌رپێی خۆیان ڕاوه‌ستاون و له‌نێو خۆیاندا هه‌ڵبژاردن هه‌یه و ئازایانه ڕه‌خنه‌ده‌گرن له‌ ده‌سه‌ڵادارێتی. بۆ تێكدان ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار به‌زۆر "نوێنه‌ر" واتا سیخوڕی خۆی له‌و مه‌ڵبه‌ندانه داناوه.

4-1- پێشه‌كی
به‌‌شه‌كانی پێشوو له دیمانه‌ی 2007.02.16، 2007.02.24 و 2007.03.02دا
بڵاوبوونه‌وه. ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵتدار (power elite) ده‌سته‌یه‌كی چكۆڵه‌ن كه مافی تایبه‌تیان هه‌یه و سامان و داراییه‌كی زۆریان له‌به‌رده‌ستدایه و له بڕیارداندا ده‌ستیان ئاواڵه‌یه (بڕوانه، Wikipedia، وه‌رگێڕانه‌كه ئازاد و سه‌ره‌تایی‌یه).

4-2- تراژێدیای سازبوونی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری حیزبه كوردییه‌كان
ئـ: بۆ لێكدانه‌وه‌ی سازبوونی ئه‌و ده‌سته‌یه سه‌رچاوه و زانیاری زۆر پێویسته بۆیه باسه‌كانم سه‌ره‌تایین.

ب: له ‌كۆتایی 1970دا له كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات جووڵانه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری سازبوو كه به‌ناو جووڵانه‌وه‌ی خۆڕاگری به‌ناوبانگه. "ئه‌و جووڵانه‌وه‌یه سه‌ره‌تای په‌یدابوونی سیسته‌می سیاسی دیموكراتانه له‌و به‌شه‌ی كوردستاندا بوو."

پ: تێكۆشه‌رانی سیاسیی و كۆمه‌ڵایه‌‌‌تیی كورد له 1979 تا ئه‌وڕۆ ده‌توانین بكه‌ینه دوو ده‌سته‌‌ی گه‌وره[1]. ده‌سته‌ی یه‌كه‌م ئه‌وانه‌ی له ڕابه‌رایه‌تی حیزبه سیاسییه‌كاندا بوون و ئێستاش هه‌ر ماون[2]. ده‌سته‌ی دووه‌م ده‌كرێ بكه‌ینه دوو بنده‌سته‌ی چكۆڵه‌تر: (‌a) ئه‌و كوردانه‌‌ی كه له‌ كوردستان ماونه‌وه و له‌وێ ده‌ژین و خه‌باتی مه‌دنی ده‌كه‌ن و (b) ئه‌و كوردانه‌ی كه په‌ره‌وازه‌ی وڵاته‌ ئه‌وروپایی و ئه‌مه‌ریكاییه‌كان بوون و له‌وێ ده‌ژین و تێكۆشانی سیاسی مه‌ده‌نییان هه‌یه.

ت: ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری حیزبه‌ كوردییه‌كان زۆر وه‌یه‌كتر ده‌چن. ئه‌وانه به‌رپرسی ڕێكخراوه‌كانی خۆیان بوون كه له بنه‌ڕه‌تڕا لێنینانه‌ن كه‌ له‌واندا ده‌سه‌ڵات له‌ده‌ست "پێشڕه‌‌وان" و تا شوانه‌كان، میره‌كان، وه‌لی فه‌قیهه‌كاندایه و جه‌ماوه‌ری ئه‌ندامان وه‌ك مه‌ڕ و موسته‌زعه‌ف و ڕه‌‌عیه‌ت چاویان لێكراوه.

ج: ده‌سته‌ی دووه‌م، واتا خه‌باتكارانی مه‌ده‌نی له شاره‌كانی كوردستان و ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌ژین و كار ده‌كه‌ن و ئاشكران و حه‌ولیان داوه به شێوه‌یه‌كی دیموكراتانه كار بكه‌ن.

چ: شێوه‌ی ژیان، بۆچوونی سیاسی، كه‌لتوری و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی دووه‌م ته‌واو جیاوازه. له باری بژیوی و مووچه‌شدا ده‌سته‌ی دووه‌م بۆخۆی خۆی به‌ڕێوه‌ده‌با: ئه‌ندامه‌كانی یان ده‌خوێنن یان كار ده‌كه‌ن.

ح: له ئۆردوگاكانی كوردستان ده‌سته‌‌ی ده‌سه‌ڵاتدار ده‌ستی زۆرتر ده‌ڕوا و جه‌ماوه‌ر "بێده‌نگ ترن". هۆیه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه كه ئه‌وان بۆ به‌ڕێچوون حه‌وجه‌یان به پاره‌ی ڕێكخراوه‌یه كه ئه‌ویش له‌ده‌ست چه‌ند كه‌سێك له ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداردایه.

خ: ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری كۆمه‌ڵه واتا لایه‌نی عه‌بدوڵڵای موهته‌دی، به ته‌وای هێزی ده‌یه‌وێ ده‌سته‌ی دووه‌م تێكبشكێنێ، سووكایه‌تییان پێبكا و له گۆپاڵی ته‌شكیلاتی لێنینانه كه‌ڵك وه‌رده‌گرێ سه‌ركوتیان بكا. "هه‌ر بۆیه‌ش به‌توندی دژی پێكهاتنی ئاڵوگۆڕ له‌ پێڕه‌و و پڕۆگرامه و ڕۆژبه‌ڕۆژ زیاتر ئابڕووی خۆ‌ی ده‌با و له‌لای ئه‌ندامان بێنرخ تر ده‌بێ."

4-3- چیكردن؟
ئـ: ڕه‌وتی گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واری ده‌توانێ وڵامی پرسیاره‌كه‌مان بداته‌وه.

ب: جه‌ماوه‌ری كوردی ڕۆژهه‌ڵات بۆخۆیان خۆیان ڕزگار ده‌كه‌ن و له ناوه‌وه سه‌دان تێكۆشه‌ری مه‌دنی هه‌ن. جه‌ماوه‌ری كوردی ده‌ره‌وه‌ی وڵات كه‌ زیاتر له‌ یه‌ك میلیۆنن، له‌سه‌ر پێی خۆیان ڕاه‌ستاون و خه‌باتی مه‌ده‌نی ده‌كه‌ن.

پ: كه‌وابوو شێوه‌كاری كۆن، ڕابه‌ری كۆن و حیزبی كۆن ناچارن یان چاكسازی بكه‌ن یان به‌ته‌وای بگۆڕدرێن.

ت: "خه‌باتی ئه‌و حیزبانه ده‌بێ له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌تی خه‌بات له كوردستان دانرێ". بۆوێنه كوردی ناوه‌وه ده‌توانێ بۆ گۆڕانی قانونی بنه‌ڕه‌تی ئێران و به‌فه‌رمیناسینی مافی نه‌ته‌وه‌كان خه‌بات بكا و ڕێكخراوه كوردییه‌كانیش ئه‌و خه‌باته "هاسانتر" بكه‌نه‌وه.

ج: بۆیه ڕێكخراوه كوردییه‌كان ده‌بێ ده‌ست له ڕووخانی ڕێژیم هه‌ڵگرن و ڕێكخراوه‌كان وه‌ك ڕێكخراوه‌ی مافی مرۆڤ به ئاشكرا ساز بكرێ و داهات و خه‌رجی ڕێكخراوه‌كان به ئاشكرا باس و كۆنترۆڵ بكرێ و چاوه‌دێری له‌سه‌ر بێ.

چ: ڕێكخراوه كوردییه‌كان ده‌بێ پارله‌مان و ده‌وڵه‌تی كوردستان له ده‌ره‌وه‌ی وڵات ساز بكه‌ن و له‌شكری كوردستان پێكبێنن.
- له‌لایه‌ن هاوراز
به ريز كاك جه عفه ر حه سنپور!

به راستی کاتیک ئینسان ره وتی نوسینی وتاره کانت له سه ر کومه له و حیزبی دیموکرات و لایه نه کانی دیکه ته عقیب ده کات، پیی سه یره چلون کوماری ئیسلامیت ئاوه ها له بیرچووه ته وه و زوومت کردوه ته سه ر ریکخراوه کوردیه کان به تایبه ت کومه له!!!!!
له راستیدا ره خنه گرتن مافی هه موو ئینسانیکی ئازادیخوازه، به لام بی قه زا بیت جه نابت و که سانی وه ک قه ره نی قادری تا بوتان بکریت ریکخراوه کوردیه کان بنکول که ن ساتیکیش له پروپاگه نده ی درویین و ته خریب هه دا نه ده ن.
کاک جه عفه ر من سالانیکی زوره لایه نگری کومه له و ئیستاش له نزیکه وه و له که سانی وه ک جه نابت باشتر سه یری روداوه کان ده که م، به لام به حه قیقه ت ئه و ده سته واژانه ی جه نابت که لکیان لی وه رده گریت و ئه و ره خنانه ی ده یگریت جاریکه سه دی هه شتای زانیاریه کانی هه له یه و به م پییه لیکدانه وه کانیشت نادروست و انتزاعی و خه یالاویه....
باوه ر فه رموو ته خریبی هیچ لایه نیک به مانای ئیسلاحات و یارمه تی کردنی روناکبیرانه به م بیره نیه و به هیچ چه شنیک به قازانجی بزووتنه وه ی رزگاریخوازی کوردیش نیه...
هه ر بویه هیوادارم ئه م مه قاله به کردن دایینانه ی خه لکی تریش به خویدا بچیته وه و جه نابیشت که کونه پیشمه رگه ی کومه له بووی، ئوسلوبیکی روناکبیرانه تر بو ره خنه گرتن هه لبژیرن...
ئه گه ر مه جالی ژیان بمان هیلیت به دلنیایی ئه و چه شنه پروپاگه ندانه ی که سانی وه ک ئیوه و قه ره نی قادری نه قد ده که مه وه به تیر و ته سه لی....

بژی ئازادی بیرو را

06:50pm 2007 03 10 - له‌لایه‌ن له‌لاین:هاوار
ده‌سگرتن به‌ سه‌ر داهاتی رێکخاوه‌یه‌ک یان حیزبێک له‌ لاین چه‌ند که‌سه‌وه‌، سه‌رچاوه‌ی گه‌نده‌ڵی ناو حیزبه‌کانی کوردستان دروست ده‌کات و گه‌نده‌ڵی ئیداری که‌ کۆمه‌ڵگای باشووری تووشی گرفتی جیددی کردووه‌ به‌شێکی زۆری سه‌رچاوه له‌و ده‌گرێت که‌ هه‌موو دارایی یه‌کێتی و پارتی ئه‌و کاته‌یش له‌ شاخ بوون له‌ ده‌ست چه‌ند که‌سێکا بوو و ئه‌ندامان قه‌د ئاگاداری حیزبه‌که‌ی خۆیان نه‌ بوون. یه‌کێک له‌ هۆکاری له‌ یه‌ک ترازان ناو حیزبه‌کانی کوردستان تایبه‌تی رۆژهه‌ڵات ئه‌وه‌ بووه‌ که‌ چه‌ند نه‌فه‌ر هه‌موو ده‌سه‌ڵاتی حیزبه‌که‌یان لای خۆیان پاون کردووه‌ و خه‌ڵکیتر به‌ چه‌شنێک ره‌خنه‌یان بوو بێ ، خه‌ڵکی ماستاوچی خۆیانیان دژی ره‌خنه‌گران هانداوه‌.
کاک عه‌بدوڵڵای موهته‌دی له‌ ده‌ره‌وه‌ی حیزبه‌که‌ی خۆیان به‌وه‌ ناسراوه‌ که‌ بۆ پاون کردنی ده‌سه‌ڵات ره‌حه‌م به‌ هیچ هاورێیه‌که‌ی له‌ مێژینه‌ی خۆیشی ناکات و جوڵانه‌وه‌ی کوردیشی له‌ پێناو گه‌یشتنی خۆی به‌ ده‌سه‌ڵات ده‌وێت و ئه‌گه‌ر رۆژێک بۆ کاک عه‌وڵڵا گه‌یشتن به‌ ده‌سه‌ڵات پشتکردن له‌ مافه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان بێت له‌وانه‌یه‌ بیکات.
کاک جه‌عفه‌ر حه‌سه‌نپوور نووسیویه‌ که‌ عه‌وڵڵای موهته‌دی ده‌ستی گرتووه‌ به‌ سه‌ر هه‌موو دارایه‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا و گۆپاڵبه‌ده‌ستی دژی نه‌یارانی خۆی دروست کردووه‌. به‌ گوێره‌ی ڕابردوویه‌ که‌ کاک عه‌وڵڵا بوویه‌ زۆر پێی ئه‌چێ ڕاست بێ و ئه‌ندامانی خۆیان له‌ ڕێگه‌ی فریودان یان به‌ پاره‌ دژی ره‌قیبانی خۆی له‌ ناو حیزبه‌که‌یاندا هه‌ڵخه‌رێنێ.
کاک عه‌بدوڵڵا ده‌بێت وڵامی جه‌ماوه‌ری کوردستان بداته‌وه‌ که‌ بۆ ده‌ستی به‌ سه‌ر دارایی و ده‌سه‌ڵاتی کۆمه‌ڵه‌ی شۆرشگێر گرتووه‌ و سیسته‌مێکی دیکتاتۆری دامزراندووه‌. ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌ی شۆرشگێر زۆر له‌وه‌ هوشیارترن که‌ به‌هێڵن سیسته‌می دیکتاتۆری له‌ ناویاندا سه‌رهه‌ڵبدا. ‌

02:44pm 2007 03 11 - له‌لایه‌ن هه‌ژار حه‌سه‌نپوور
نامه‌یه‌ک بۆ کاک جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپوور

هه‌ژار حه‌سه‌نپوور/ مانگی دووهه‌می 2007

به‌ڕێز کاک جه‌عفه‌ر له‌وانه‌یه‌ بۆ خۆت زۆر له‌ من باشتر کۆمه‌ڵه‌ بناسی و "روانشناسی" ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌ به‌ هه‌موو ورده‌کاریه‌کانیه‌وه‌، هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زرانیه‌وه‌ باشتر له‌ من ئانالیز و ته‌جزیه‌ و ته‌حلیل بکه‌ی. ئه‌و کۆمه‌ڵه‌ی که‌ دواتر منیش له‌ گه‌ڵی ئاشنا بووم، له‌ پرۆسه‌ی ژیانی سی و چه‌ند ساڵه‌ی خۆی تووشی گۆڕان و فه‌رازونشێوی زۆر بووه، زۆر جاران ناناسرێته‌وه‌ و له‌ گه‌ڵ‌ هیچ کام له‌ په‌دیده‌کانی پێشووی ته‌داعی ناکرێته‌وه‌. بۆ لێکدانه‌وه‌یه‌کی ئۆبژێکتیڤ له‌ سه‌ر هه‌موو ئه‌م ئاڵ و گۆڕیانه‌ پێویستیمان به‌ ئاوڕدانه‌وه‌یه‌کی ورد له‌ سه‌ر ڕابردوو و سه‌ره‌تای شکڵ گرتنی ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌ هه‌یه‌.

کۆمه‌ڵه‌ هیچ کات هێزێکی یه‌کده‌ست و یه‌ک نه‌زه‌ر و خاوه‌ن شه‌فافیه‌تی سیاسی و ئایدئۆلۆژیک نه‌بووه‌، شێوازی لێکدانه‌وه‌ی دامه‌زرێنه‌ران و کادره‌کانی ئه‌سڵی ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌ جیاوازی زوریان له‌ گه‌ڵ یه‌ک هه‌بووه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌زموون و ته‌جره‌کانی یه‌که‌یه‌که‌یان له‌ گه‌ڵ ئه‌وانی دیکه‌ جیاوازی هه بووه‌. له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی دیکتاتۆری شا مه‌جالی نه‌دا ئه‌مان له‌ که‌ش و هه‌وایه‌کی ئازاد گه‌شه‌ بکه‌ن، یه‌کتر بناسن و تێئۆریه‌کانی خۆیان فۆرمۆلبه‌ندی بکه‌ن. ئه‌م که‌ش و هه‌وایه‌ بوو به‌ هۆی پێک هاتنی هه‌ل و مه‌رجێکی نائاسایی. بۆیه‌ هه‌ر کام له‌ "دامه‌زڕێنه‌ران" کاتێک باسی کۆمه‌ڵه‌ ده‌که‌ن، زیاتر باسی"ته‌بینی" جیاوازی خۆیان له کۆمه‌ڵه‌ ده‌که‌ن. له‌ سه‌ر هه‌موو شتێک، ته‌نانه‌ت له‌ مه‌ڕ شکڵ گرتنی "مێژووی ڕێکخراو" ه که‌ش جیاوازیان هه‌یه‌.

ئه‌مان ته‌مه‌ن لاو و خوێن گه‌رم و ئێحساسی بوون، نه‌ خۆیان به‌ باشی ناسیبوو، نه‌ یه‌کتر و نه‌ هه‌ل و مه‌رج و نه‌ کۆمه‌ڵگایه‌ک تێیدا ده‌ژیان.

02:47pm 2007 03 11 - له‌لایه‌ن هه‌ژار حه‌سه‌نپوور
نامه‌ی دووهه‌م بۆ کاک جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپوور

هه‌ژار حه‌سه‌نپوور/ مانگی دووهه‌می 2007

به‌شێک له‌ ڕابه‌ڕان "چینایه‌تی" بیریان ده‌کرده‌وه‌، خوازیاری دابین کردنی کۆمه‌ڵگایه‌کی دادپه‌روه‌رانه‌ بوون، دژی هه‌ر چه‌شنه‌ سته‌م و چه‌وسانه‌یه‌ک و له‌وانه‌‌ دژی سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی بوون. ئه‌مانه‌ لێک نزیکتر بوون له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌ستیان قه‌شیبوو. به‌شێکی دیکه له‌ بنه‌ماڵه‌ی "مرفه‌" و هۆزی ناوداری کورد بوون و له‌وێوه‌ سه‌ریان هه‌ڵدابوو، هه‌ر چه‌ند بیر و لێکدانه‌وه‌کانی ئه‌وان ناکرێ گرێ بدرێ به‌ "خواستگاه‌ طبقاتی" ئه‌وان، به‌ڵام به‌ هۆی شێوه‌ی ژیانی پێشوو و شاره‌زایی و زانیاری پێشووی ئه‌وان له‌ گه‌ڵ کاروباری ڕووناکبیری، ده‌وری هه‌بوو ‌ له‌ ده‌ست بردن بۆ کاری سیاسی. به‌شێ سێهه م "پۆپۆلیست" یان لاینگرانی کاری سیاسی/ توده‌یی (جه‌ماوه‌ی) بوون، به‌شێکی دیکه‌ش له‌ شکڵی "کرێکارانی وه‌رزی" و دوکتور و وه‌ستا و به‌نا خۆیان نواندوه‌. هێندێکیان "جوتیار" بوون و کێشه‌ی ئه‌رزیان به‌ کێشه‌یه‌کی چاره‌سه‌رنه‌کراو زانیوه‌ و...

کۆمه‌ڵه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ له‌ چه‌ند ته‌یفی جۆراوجۆر و جیاواز پێک هاتووه‌ و ڕه‌هبه‌ریه‌کی یه‌کگرتوویی سیاسی و ته‌شکیلاتی نه‌بووه‌. به‌شێک له‌ کاروباره‌کانیان زیاتر له‌ قاڵبی دۆستایه‌تی و ڕه‌فاقه‌ت، به‌ڕێوه‌ بردووه‌، ئێستاش ئه م به‌شه یه‌کتریان به‌رنه‌داوه‌، له‌ ته‌رکیبی ئه‌م "محافل" ه‌ که‌ خاڵی هاوبه‌شیان هه‌بوو‌، ئێلیتێکی گه‌وره‌تریان پێک هێناوه‌. پێشتر ته‌جره‌ی زیندانیان نه‌بووه‌، به‌ڵام دواتر له‌ گه‌ڵ ئه‌م ته‌جره‌به‌یه‌ش‌ ئاشنا بوون. ته‌جره‌به‌ی بزووتنه‌وه‌ی کورد و شه‌ڕی چه‌کداریان نه‌بووه‌، دواتر له‌ لایان که‌سانێک، که‌ به‌شداریان له‌ شۆڕشی کوردستان عێراق و پاشان "یه‌کیه‌تی نشتیمانی" کردوه‌، له‌ گه‌ڵ ئه‌م ته‌جره‌به‌ش ئاشنا بوون و...

02:49pm 2007 03 11 - له‌لایه‌ن هه‌ژار حه‌سه‌نپوور/ به‌شی سێهه‌م
وه‌حده‌تی سیاسی و فیکری هه‌رگیز له‌ ناو کۆمه‌ڵه‌ نه‌بووه و ته‌نیا به‌ شێوه‌ی کاتی دابین کراوه‌‌. کۆمه‌ڵه‌ نووسراوه‌ی نه‌بووه‌، زیاتر شه‌فاهی بووه‌، کاک فواد ئۆتۆریته‌ی بێ وێنه‌ی ئه‌م ڕێکخراوه‌‌ بوو و توانیو یه ‌ هه‌موویان له‌ ده‌وری یه‌ک ئاڵا و یه‌ک مه‌به‌ست کۆ بکاته‌وه‌‌، به‌ڵام دوای کاک فواد بیروبۆچوونی زۆری جیاواز تێیدا شکڵیان گرتووه و سه‌ریان هه‌ڵداوه‌‌...

دوای هاتنه‌ده‌ر له‌ حیزبی کۆمۆنیست، که‌مایه‌تیه‌کی بچوک هاتن بۆ ساغ کردنه‌وه‌ و بووژانه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌، به‌ڵام مه‌ترسیه‌کی گه‌وره‌یان بۆ هه‌مووان پێک هێنا. ناوی کۆمه‌له‌ و بووژانه‌وه‌ و زیندبوونه‌وه‌ی، مه‌رگی حه‌تمی لاینگرانی "کۆمۆنیزمی کرێکاری" و کزی ولاواز بوونی "حیزبی کۆمۆنیست"ی به‌ شوێنه‌وه‌ ده‌بوو، ئه‌مان ئه‌م‌ خه‌ته‌ره‌یان هه‌ست پێ کردبوو، حه‌ولی زۆریان دا پێشی بگرن و نه‌هێڵن سه‌ر بگرێ و ئه‌گریش سه‌ری گرت، سه‌ری لێ بشێوێنن. به‌ڵام "کۆنفرانسی ساغکردنه‌وه" ‌چالاکانه‌ و ماندوونه‌ناسانه‌ حه‌ولی دا بۆ خۆکۆکردنه‌وه‌ و خۆگرتنه‌وه‌. هه‌موویان له‌ سه‌ر ئه‌رکی‌ ساغبوونه‌وه‌ و کۆتایی هاتن به‌ "سه‌رلێشێواوی" کۆک بوون، به‌ڵام دیسان یه‌کده‌ست نه‌بوون، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی پێک هێنه‌ره‌کانی خاوه‌ن ڕابردوویه‌کی جیاواز بوون. هه‌رچه‌ند هه‌موویان سه‌ربه‌ر ڕه‌وتی کۆمه‌ڵه‌ی پێشووبوون و هیچ کامیان له‌ ده‌ره‌وه‌ نه‌هاتبوون، به‌ڵام زۆربه‌یان تووشی ئێحساسات ببوون و چاوه‌ڕوانی "فورجه‌" بوون بۆ مه‌تره‌ح کردنه‌وه‌ی بیروبۆچوونه‌کانیان و خستنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌ بۆ سه‌ر "غلطک"ی پێشوو‌.

ئێلیتی عه‌بدووڵڵا مۆهته‌دی له‌ بواری فیکریه‌وه‌ زاڵ بوون، به‌ڵام خۆیان له‌ ژێرپۆششی "دیموکراسی" و "لیبرالیزم" شاردبۆوه‌. که‌ساتیه‌کانی دیکه‌ دیسان خۆیان به‌ "کاری هه‌ره‌وه‌زی" مه‌شغوڵ کرد، نه‌یانزانی ئه‌مانه‌ خه‌ریکن"موقعیه‌تی" خۆیان قایمتر ده‌که‌ن بۆ قۆناخه‌کانی دوایی و "تسویه‌ حساب" ی دوایی. نه‌یانزانی دیسان داستانی حیزبی کۆمۆنیست به‌ سه‌رئه‌وان تاقی ده‌که‌نه‌وه‌. هۆی سه‌ره‌کی ئه‌وه‌ بوو که‌ ئه‌مانه‌ پشتیان قایم نه‌بوو و له‌ که‌سانێک وه‌ک ته‌یفی "وه‌حده‌تی کۆمه‌ڵه‌" بێ به‌ری و له‌ ئاکامدا بێ هێز و بێ له‌مپه‌ر بوون...

هه‌روه‌ک ئاماژه‌ پێکرا کۆمه‌ڵه‌ له‌ بواری سیاسی و فیکری هه‌رگیز یه‌کده‌ست نه‌بووه‌، هۆیه‌کانی دیکه‌ی ئه‌م ناته‌باییه‌ دوورکه‌وتنه‌ی کۆمه‌ڵه له‌ خه‌ڵک‌، ته‌بعیدی به ناچار بۆ کوردستانی باشوور و پاشان ده‌ره‌وه‌ی وڵات و له‌ هه‌مووی سه‌ره‌کیتر هه‌ڵه ی "ساختاری ته‌شکیلاتی" کۆمه‌ڵه‌ بوو که‌ ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ سه‌ره‌تای دامه‌زرانی و پاشان ڕاپه‌ڕینی 57‌. ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ قه‌ڵای به‌رزی کۆمه‌ڵه‌ و به‌شه‌کانی دیکه‌ "بدنه‌" ی کۆمه‌ڵه‌ بوون. ته‌شکیلاتی شار، لادێ، ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی، ئۆردووگاکان و... به‌ته‌واوی لێک جیاواز بوون.
له‌ سه‌رده‌م و دوای بووژانه‌وه‌ سێ لایه‌نی جیاواز کۆمه‌ڵه‌ ‌دا هه بووه‌:
1-

02:50pm 2007 03 11 - له‌لایه‌ن هه‌ژار حه‌سه‌نپوور-به‌شی چواره‌م
ئێلیتی ڕه‌هبه‌ری که‌ چوارچێوه‌ی خۆی، وه‌ک به‌شی "حرفه‌یی" پاراستبوو و ئاگای له‌ هه‌موو به‌شه‌کانی دیکه‌ی ته‌شکیلات هه‌بوو و ئه‌وانه‌ی دیکه‌ خۆیان، وه‌ک "ئورگان" و "کۆمیته‌ی" ده‌ره‌جه‌ دوو و جانبی سه‌یر ده‌کرد و به‌ شێوه‌ی "متجزا" له‌ یه‌کتر عه‌مه‌لیان ده‌کرد‌ و ئاگایان له‌ چه‌ندوچۆنی کاروباره‌کان و ئومووری ماڵی و ته‌داروکاتی ته‌شکیلات نه‌بوو.
2- که‌سانی دڵسۆز که‌ عیشقی کۆمه‌ڵه‌ هه‌میشه‌ له‌ ده‌روونیان ده‌جۆشا و ئاوات و ئامانجی خۆیان به‌ کۆمه‌ڵه‌ و به‌ ڕابردووی پاراستبوو و له‌ کاتی "بووژانه‌وه‌" هاتنه‌ مه‌یدان و له‌ ڕووی ناچاری و با‌ وجودی نه‌بوونی ته‌جره‌به‌ی کافی له‌ زه‌مینه‌ی کاری له‌ "کۆمیته"‌کان، شانیان دایه‌ به‌ر هه‌موو کارێک و ئه‌رکی گه‌وره‌یان وه‌ئه‌ستۆ گرت‌. ئه‌م به‌شه‌ ئێستا جێ پێیان لێژ کردوون و خه‌ریکن به‌ پیلان ‌و به‌ نه‌فعی که‌سانی دیکه‌ (کۆنه‌ کادری کۆمه‌ڵه) وه‌لایان ده‌نێن،‌ که‌ له‌ عاله‌می ڕه‌فاقه‌ت و خزمایه‌تی له‌ "کۆنتاکتی" خۆیان که‌ڵک وه‌رده‌گرن بۆ خۆجێخستنه‌وه‌. له‌مانه‌ که‌سانێک هه‌بوون و هه‌ن که‌ ئێستاش ساغ نه‌بوونه‌وه‌، یان ساڵیانێکی بێ لایه‌ن مانه‌وه‌ و له‌ دووره‌وه‌ دۆخه‌که‌یان "سبک و سنگین" ده‌ک

09:59pm 2007 03 11 - له‌لایه‌ن جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور
وڵامی "هاوڕاز"

ئه‌لف: ئه‌وباسه كه ته‌نیا چه‌ند كه‌س ئاگایان له داهات و خه‌رجی ك.ش.ز.ك.(ئێران)-ه له‌سه‌ربنه‌ڕه‌تی زانیاری ئه‌ندامی كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی ئه‌وڕێكخراه و ئه‌ندامانی ئاسایی كۆمه‌ڵه‌یه؛ له‌وتووێژ به‌ ته‌له‌فون لێم‌پرسیوون.

ب: داوام لێكردوون بێن وخۆیان ئه‌وزانیارییه‌ بڵاوبكه‌نه‌وه. پێموایه زانیاری وا پێویسته بڵاو بێته‌وه: به‌گشتی هه‌ر بڕیار و هه‌ڵسوڕان و بیروڕایه‌ك كه به‌‌دژی جاڕی گه‌ردوونی مافه‌كانی مرۆڤ بێ ده‌بێ بڵاوبكرێته‌وه.

پ: به‌تایبه‌ت مه‌ڵبه‌نده‌كانی ئه‌وروپای ك.ش.ز.ك.(ئێران) ده‌بێ دیواری بێده‌نگی بڕووخێنن هه‌ر وه‌ك باڵی حه‌وت‌كه‌سه‌ی ح.ك.ئێران (كۆمه‌ڵه‌) واتا ساعید وه‌ته‌ندۆست و مینه‌‌ی حیسامی و... خۆیان ئاشكرا كه‌ن و بیروبۆچوونی خۆیان بڵاوكه‌نه‌وه.

ت: له كۆمه‌ڵه‌دا ده‌سه‌‌لاتی ماڵی له‌ ده‌ست "یه‌ك كه‌س" (سكرتێری گشتی) دایه. ئه‌وكه‌سه به‌كه‌یفی خۆی دووسێ كه‌سی دیكه كه چه‌ند كه‌سی نزیكن و دۆست وئاشنای خۆی له‌‌ ڕێكخراوه‌كه‌دا، ئاگادار ده‌كاته‌وه و نه‌ك به‌پێی بڕیاری كۆمه‌ڵه.

ج: له پێڕه‌وی ناوخۆی كۆمه‌ڵه‌ی شۆرشگێڕی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستانی ئێراندا په‌سندكراوی كۆنگره‌ی نۆهه‌می كۆمه‌ڵه‌ (ژووئیه‌‌ی 2001)، komala.org هیچ باسێك نه‌كراوه كه ته‌نیا سكرتێر ده‌بێ ده‌سه‌ڵاتی ماڵی هه‌بێ.

چ: "فه‌سڵی شه‌شه‌م- ئۆرگانه‌كانی ‌ی ناوه‌ندی: ... ماده‌‌ی هه‌ژده‌هه‌م-سكرتێری گشتی
1- سكرتێری گشتی ئه‌ندامی ده‌فته‌ری سیاسی‌یه و هاوئاهه‌نگ‌كردن و چاوه‌دێری‌كردن به‌سه‌ر كاركردی كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی‌دا له‌ ئه‌ستۆیه‌‌تی.
2- سكرتێری گشتی جگه‌ له‌وه‌ی وه‌ك سكرتێری كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی ئه‌ركه‌كانی خۆی به‌ڕێوه‌ ده‌با، له‌كاتی پێویست‌دا نوێنه‌رایه‌‌تی‌ی كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی ده‌كا ڕوو به‌ده‌ره‌وه و له‌ئاستی كۆمه‌ڵ، میدیا و حیزب و هێزه‌ جۆراوجۆره‌كان‌دا.
3- سكرتێری گشتی له‌ئاست كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی وه‌ڵامده‌ره‌‌وه‌یه و ڕاپۆرتی كار‌ی خۆی ده‌داته‌‌وه به‌ كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی و ده‌فته‌ری سیاسی."

ح:" فه‌سڵی شه‌شه‌م- ئۆرگانه‌كانی ڕێبه‌رایه‌تی‌ی ناوه‌ندی
.... مادده‌ی پازده‌هه‌م- ئه‌ركه‌كان و ده‌سه‌ڵاتی كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی
كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی:
... 5- دارایی ناوه‌ندی ده‌گرێته‌ ژێر‌چاوه‌دێری و به‌سه‌ر پێویستی‌یه‌كان‌دا دابه‌شی ده‌كا.
... 7- ڕاپۆرتی كاری خۆی ده‌داته‌وه به‌ كۆنگره‌ی كۆمه‌ڵه."

خ: به‌پێی پێڕه‌وی ناوخۆی ك.ش.ز.ك.(ئێران) "سكرتێری گشتی له‌ئاست كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی وه‌ڵامده‌ره‌‌وه‌یه..." به‌لام سكرتێری گشتی سه‌باره‌ت به‌سه‌رچاوه‌كانی داهاتی كۆمه‌ڵه و ئه‌وه‌ی كه پاره‌كه‌ چه‌نده‌یه و چی لێده‌كرێ هیچ ڕاپۆرتێك نادا به كۆمیته‌‌ی ناوه‌ندی. ئه‌وه له‌ژێرپێنانی پێڕوه‌ی ناوخۆی كۆمه‌ڵه‌یه و من و قه‌‌ره‌نی قادری نه‌یاری كۆمه‌ڵه، ‌ بۆ كاك عه‌بدوڵڵای موهته‌دیمان هه‌ڵنه‌به‌ستووه. كاره دژه‌دیموكراتانه‌‌كه ئه‌و كردوویه و ئێمه كه لێمان ئاشكرا كردووه، بووینه‌ نه‌یار! شكسپییه‌ر له‌خۆڕا نه‌یكوتوه ژیان گه‌وره‌ترین تیاترۆیه.

د: پێشنیار: بۆ ئه‌وه‌ی پێش ئه‌و سیسته‌مه دژی دیموكراتانه بگیرێ، چه‌ند خاڵ زیادكرێ به ماده‌‌ی هه‌ژده‌هه‌م-سكرتێری گشتی وله‌ودا بنوسرێ كه (1) سكرتێری گشتی به‌‌هیچ‌‌كلۆجێك مافی ئه‌وه‌ی نییه خۆی بڕیاربدا له‌‌كام ڕێكخراوه یان ده‌وڵه‌ت یارمه‌تی وه‌رگرێ (2) هه‌ریارمه‌تییه‌‌ك كه‌ وه‌رده‌گیرێ ده‌بێ ده‌رجێ به‌ جه‌ماوه‌ر ڕابگه‌یێندرێ: چه‌نده‌ وه‌رگیراوه و له‌كێ و بۆچی (3) هه‌موو ئه‌وزانیارییه ،هه‌م به‌ كۆمیته‌ی ناوه‌ندی و هه‌‌م به ئه‌ندامان و جه‌ماوه‌ری كورد ڕابگه‌ییێندرێ، (4) له‌ناوه‌ندی ده‌سته‌‌یه‌ك ببنه‌ به‌رپرسی داهات و خه‌رجی كۆمه‌ڵه و له‌ژێرچاوه‌دێری وان، داهات خه‌رج بكرێ و ڕاپۆرته‌كه‌ی مانگانه به‌ئاشكرا بڵاو بێته‌وه.

ڕ: بۆ ئه‌وه‌ی كارێكی وا بكرێ "ده‌بێ" كۆمه‌ڵه‌ ببێته‌ ڕێكخراوه‌یه‌‌كی ئاشكرا كه نایه‌وێ ڕژێم بڕوخێنێ و له‌ ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكا و شوێنه‌كانی‌دیكه به‌ئاشكرا هه‌ڵسوڕانی هه‌بێ.

ز: یارمه‌تی وه‌رگرتن له‌ دنیای ئه‌وڕۆدا شتێكی ئاساییه و سه‌یر نێ. قسه‌له‌وه‌یه چۆن و له‌كێ و بۆچی وه‌رده‌گیرێ و چۆن خه‌‌رج ده‌كرێ.

ژ: ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵه له كۆنگره‌ی داهاتوو دا ئاڵوگۆڕی بنه‌ڕه‌تی له به‌رنامه‌ و پێڕه‌وی خۆی پێكبێنێ، ده‌توانێ زۆركاران بكا. بۆوێنه ببێته حیزبێكی سۆسیالیستی دیموكراتانه‌ی كوردستانی كه باوه‌ڕی به‌سازكردنی ده‌وڵه‌ت و پاڕله‌مانی كوردستان له‌ده‌ره‌و‌ی وڵات هه‌یه و ده‌‌یه‌وێ هێزی پێشمه‌رگه بكا به‌به‌شێك له له‌شكری كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات؛ باوه‌ڕی به ڕاپرسی گشتی و به‌كارنه‌هێنانی چه‌ك هه‌یه و پێی وایه كه له‌شكر وپۆلیس نابێ خۆ له‌كاری مه‌ده‌نی وه‌رده‌ن.

س: ئه‌و ده‌م كۆمه‌ڵه ده‌توانێ پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ت و پاڕله‌مانه‌ دیموكراته‌كانی دنیا بگرێ و یارمه‌تی وه‌رگرێ و ئاشكراشی كا.

ش: یارمه‌تی له‌گه‌ڵ ڕێكخراوه‌كورده‌كانیش ده‌بێ ئاشكرا بێ و هه‌‌موو ڕێكخراوه‌كه وجه‌ماوه‌ر ئاگای لێبێ. ئه‌گه‌ر له‌و شێوه‌ كه‌لك وه‌رگرین هیچ حیزبێكی كوردی ناتوانێ ده‌سته‌‌یه‌كی تایبه‌تی له‌ناو حیزبێكدا به‌هێز یا كه‌مهێز كا: واتا ناتوانێ ده‌ست له‌كاروباری ناوخۆی حیزبێكی كوردی دیكه‌ وه‌ردا.

ع: بۆوێنه ده‌كرێ كۆمه‌ڵه بۆ یارمه‌تی وه‌رگرتن پڕۆژه‌‌بدا و داوای یارمه‌تی بكا له‌ڕێكخراوه‌كوردییه‌كان ، په‌رله‌مان و ده‌وڵه‌ته‌ ئه‌وروپایی و ئه‌مه‌ریكاییه‌كان.

غ: ده‌وڵه‌ته ناوه‌ندییه‌كان حه‌ولیان داوه و حه‌ول ده‌ده‌ن له‌‌ناو ڕێكخراوه‌ كوردییه‌كان لایه‌نگر و كه‌سانی خۆیان هه‌بێ. ئه‌گه‌‌ر به‌شێوه‌‌یه‌كی ئاشكرا كار بكه‌ین ئه‌وجۆره خۆتێوه‌ردانانه‌‌ دژی كوردییه‌ی وان له‌كاروباری ناوخۆی حیزبه‌كان، هاسانتر ده‌ناسرێته‌وه و ده‌توانین زووتر پێشیان بگرین.

ف: كاك عه‌بدوڵڵای موهته‌‌‌دی هه‌ڕه‌شه له ئه‌ندامان‌‌ ده‌كا كه ده‌بێ بێده‌نگ بن و یه‌كپارچه‌یی كۆمه‌ڵه‌ بپارێزن. كاك عه‌‌بدوڵڵا كه خۆی پێڕه‌وی كۆمه‌ڵه‌ی له‌ژێر پێناوه و له‌جیاتی خه‌باتی بیرورا خه‌ریكی ده‌سته‌سازكردن بووه، "بۆی‌نییه‌" داوای وا له‌ ڕێكخراوه‌كه‌ی بكا. ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵه ده‌یانه‌وێ به‌ئاشكرا كاربكه‌ن و قسه‌وباس: ئه‌وشتا‌نه‌ش له‌گه‌ڵ باسی ئازادی بیروڕا و جاری گه‌ردوونی مافی مرۆڤ دێنه‌وه و ڕه‌وان و دیموكراتانه‌.

ڤ: ئه‌وه‌ی كه ئێستا ده‌توانێ ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری كۆمه‌ڵه "ڕزگار" كا له توڕه‌یی ئه‌ندامان و جه‌ماوه‌ر "به‌نهێنی دانانی باسی ئاڵوگۆڕ له‌ پێڕه‌و وپڕۆگرامه". جا بۆیه ئه‌و ده‌سته ده‌ترسێ له باسی ئاشكرا. بۆیه‌شه هه‌ڕه‌شه ده‌كه‌ن و ئه‌وداوا ناعادڵانه دێننه‌گۆڕێ: هه‌ر وه‌ك له‌ به‌‌شه‌كانی یه‌كه‌م و دووه‌می ئه‌وبۆچوونه باسم كرد كاك عه‌بدوڵلا خۆی پێڕه‌و له‌ژێر پێده‌نێ بۆ قازانجی شه‌خسی خۆی، ئه‌وه قه‌یدی نییه به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌ندامان باسی مافه‌كانی خۆیان كرد ئه‌وه بڤه‌‌یه.

ق: "جا هه‌ر له‌به‌ر وانه پێموایه مه‌ڵبه‌نده‌كانی ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكای ك.ش.ز.ك.(ئێران) "ده‌بێ" به‌ئاشكرا باسی ئاڵوگۆڕ له‌ پێره‌و پڕۆگرام بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار ناچار به‌ پاشه‌كشه‌بێ." " هیچ ڕێگایه‌كی دیكه‌ی نییه: یان قسه‌وباسی ئازاد یان مانه‌وه‌ی ده‌سته‌ی كاك عه‌بدوڵلای موهته‌دی. "

ك: به‌قه‌ولی یه‌كێك له ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵه، ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار وه‌ك پۆكه‌رباز وان. ‌كاتێك كه به‌قازانجی خۆیان بوو، وه‌ره‌قه‌كانیان نیشان ده‌ده‌ن. ئه‌وان تائێستا له‌ سێ شوێن به‌عزه‌شتێكیان كوتووه. یه‌كه‌میان ئه‌و قسه‌وباسه‌ بوو كه من بڵاوم كردوه وه‌ك بۆچوونه‌كان هه‌ژار؛ دووه‌م وتارێكه كه له brwska.com دا بڵاوبووه‌ته‌وه: "قه‌ره‌نی قادری چ ئه‌ركێی بۆ خۆی داناوه"، حامید ساعه‌تی، 26.02.2007، hamedbe@hotmail.com, سێیه‌م ئه‌و بۆچوونه‌ی "هاوراز".

گ: یه‌كێك له سیاسه‌ته‌كانی ئێستایان جنێودان و به‌دنێوكردنی به‌قه‌ولی خۆیان نه‌یارانه: واتا ڕه‌خنه‌گری سه‌ربه‌خۆ. دیاره هه‌ر ئه‌ندامێكش كه وزه‌ی هات ده‌كه‌وێته ڕیزی قادری-ڕه‌شید-حه‌سه‌نپور. ماڵپه‌ره‌ئازاده‌كان دۆستی كۆمه‌ڵه‌‌ن و ده‌یانه‌وێ ئه‌و ڕێكخراوه گه‌شه‌بكا؛ ئه‌وه ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداره كه دوژمنی ئاڵوگۆڕه و ده‌یه‌وێ كۆمه‌ڵه‌ تێكدا.

ل: ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار زۆر زیره‌كه: خۆی وه‌ك زوڵملێكراو نیشان ده‌دا، وه‌ك قوربانی پروپاگه‌نده‌ی "نه‌یاران" بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌ندامان زگیان به‌و ده‌سته‌ بسووتێ و لێیان گه‌ڕێن هه‌رچی ئیشتیایان لێ‌بوو بیكه‌ن. دیاره ئه‌وان ده‌بنه فریشته و قادری-ڕه‌شید-حه‌سه‌نپور ده‌بنه دێوودرنج. هه‌موو هێزه‌به‌پارێزه‌كان وا ده‌كه‌ن: كۆماری ئیسلامی خۆی كردووه‌ته مه‌زلوم و قوربانی و ئه‌مه‌ریكای كردووه‌ته دێودرنج؛ ئه‌مه‌ریكا خۆی كردووه‌ته قوربانی و كۆماری ئیسلامی كردووه‌ته دێوودرنج و...

م: دێوودرنج دروستكردن (demonize) به‌دووشێوه ده‌كرێ. یه‌كیان به‌شێوه‌ی به‌ڵگه‌هێنانه‌وه و به‌‌مه‌به‌ستی به‌هێزكردنی دیموكراتی و ئاشتی، ئه‌ویتریان به‌شێوه‌ی دروۆ ده‌له‌سه و قسه‌‌ی هیچوپوچ و بۆ سه‌ركوت و شه‌ڕ سازكردن. شێوه‌ی من شێوه‌ی یه‌كه‌مه و شێوه‌ی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار شێوه‌ی دووه‌م.

ن: كاری نووسین و كاری تیۆریش "كاره"، هه‌ر وه‌ك خه‌باتی مه‌ده‌نی و تێكۆشانی كۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی و كه‌لتوری. من زۆرم پێخۆش ده‌بێ "هاوڕاز" بێ له‌سه‌ر باسه‌كانی من سه‌باره‌ت به‌شۆرشی هێمنانه، شۆرشی كورد، سۆسیالیزم. فێمینیزم و... قسه‌وباس بكا. "به‌ڵام ئه‌و ئه‌وكاره‌ ناكا" : ئێستا وا به‌قازانجه جنێوبداو خه‌ریكی به‌دنێوكردن بێ.

و: هاوڕاز باسی خه‌بات له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی ده‌كا. لێره‌شدا دووبۆچوونی ته‌واو جیاوازمان هه‌یه. ئه‌وه ئاشكرا و ڕوونه كه ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری كۆمه‌ڵه دژی كۆماری ئیسلامییه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌وڕژێمه تێك‌بشكێنن، ڕژێمێكی دیكتاتۆری سێكولار دروست ده‌كه‌ن وه‌ك لیبی و كۆریای سه‌روو. جا بۆیه سه‌ڕه‌ڕۆیه‌ك ده‌ڕوا سه‌ره‌ڕۆیه‌كی دیكه دێته‌ جێگای. من خه‌باتی ئاوام قبوڵ نییه.

ه: منیش دژی كۆماری ئیسلامیم به‌ڵام ده‌مه‌وێ له ئێران هه‌ڵبژ اردنی ئازاد له‌ژێر چاوه‌دێری نه‌‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان بكرێ و مافی نه‌ته‌وه‌كانی ئێران و جیابوونه‌وه‌ی وان بسه‌لمێ. ده‌مه‌وێ ئه‌و خه‌باته‌ش به‌شێوه‌ی مه‌ده‌نی بكه‌م. حه‌ولیشم داوه كه له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌وڵه‌ت و پاڕله‌مانی كوردستان دانرێ. من پاره‌كه به‌هارێ 2006 به‌ كاك عومه‌ری ئیلخانی‌زاده‌م كوت كه من حازرم بێمه‌ كوردستان و یارمه‌تی‌تان بده‌م بۆ سازبوونی ده‌وڵه‌ت و پاڕله‌مانی كوردستان و رێكوپێك‌كردنی كۆمه‌ڵه، ئێستاش وڵامی نه‌داومه‌وه.

ی: هاوڕاز، هه‌ژار و حامید ساعه‌تی" به‌مه‌به‌ست" كاره‌كانیان ده‌كه‌ن. ئه‌وان هیچیان له نوسرواه‌كانی قادری-ڕه‌شید- حه‌سه‌نپوردا نه‌دیتووه‌ته‌وه، هیچ باسێكیان نییه. ڕووتوقوتن وه‌ك قه‌یسه‌ره‌كه‌‌ی هانس‌كریستییه‌ن ئه‌ندرسن هیچ‌یان له‌به‌ردانێ. مه‌به‌ستی وان پشتیوانی له ده‌سته‌‌ی ده‌سه‌ڵاتداره و به‌دنێوكردنی ئینسانه سه‌ربه‌خۆكان، نه‌ك ڕوونكردنه‌وه و لێكۆڵینه‌وه و گه‌شه‌كردن.

09:21am 2007 03 12 - له‌لایه‌ن هاوراز
ولاميكي كورت بو به ریز جه عفه ر حه سه ن پور

1- من ده سته ده سه لاتدار نیم و ئه م سایکولوژیه ی جه نابیشت ناقسه و نازانستیه و من ته نیا لایه نگریکی دیرینم له نزیکه وه....

2- ئه و دابه شکردنه ی ته شکیلاتی کومه له به سه ر دوبه شی ده سه لاتدار و نه یار و دژ به یه ک به ته واوی ره شبینانه و نادروسته و ئه سله ن فه زای ته شکیلات له کوردستان و باقی شوینه کان به هیچ چه شنیک وانیه... براگیان هیچ شه ریکی جبهه یی له ئارادا نیه ته نیا جیاوازی سه بکی کار بو ریفورمی ساختاری(ئه ویش ته نیا ته شکیلاتی) له ئارادایه...

3- به رای من باس کردن له گورینی بنه ره تی فکری کومه له به ره و سوسیال دیموکراسی به مانای مه رگی یه کجاری چه پایه تی کومه له یه و بنه چه و به ستینی فاشیزم له نیوه بزووتنه وه یه کی نه ته وه یی و ناوخوی حیزبه که ش به هیز ده کات و فری به سه ر سیاسه تی کومه له وه نامینیت.

4- پیشنیار بو گورانی ساختاری و ته نانه ت سیاسیش هیچ عه یب نیه ، به لام بی پره نسیبی کادری ریبه ری و ئه ندامان بو وینه خسته به رده ستی زانیاری درویین و ته نانه ت راستیش له ریگه ی ته له فونه وه بو که سانیکی وه ک جه نابت هه رگیز به سه رمه نزلی ریفورمی پیویست مان ناگه یه نیت و ته نیا ئاژاوه نانه وه و هزرگوییه که دوژمنان و نه یارانی کومه له سودی لی وه رده گرن....

5- کاسه ی داختر له ئاش و ئه کتیف بوونی درویین و انفعالث که سانی وه ک ئیوه هه رگیز فیربوونی باشی زانستی و روناکبیرانه بو نه وه ی نویی وه ک ئیمه ش به جی ناهیلیت و سونه تی خراپی رسوب کردووی نیو کونه هه لسوراوانی بزووتنه وه ی کورد به رهه م دینیته وه و هیچی دیکه....

6- توهه وم په راکه نی و تاوانبار کردنی که سانیک که رای خویان ده رده برن و تیوریزه کردنی خو به به رحه ق زانینی تاقاته و حه قیقه تی موتله ق له لایه ک له به ندی ئاخری نوسراوه که ت، راست بی ماف کردی هه ر راده برینیکی سه ربه خو یان لایه نگریکی حیزبی و پیشیل کردنی ئازادبی بیرورایه، ماموستای پایه به رز کاک حه سه ن......

بژی ئازادبی بیرو را

06:58pm 2007 03 12 - له‌لایه‌ن تۆفێق
به‌رێز هاوراز ئه‌ندامان و رێبه‌رایه‌تی حدكاش 12 ساڵی ره‌به‌ق ئینكاری كێشه‌نێوخۆییه‌
كانی خۆیان كرد تا ئه‌م كێشانه وه‌ك بۆمب ته‌قییه‌وه و حیزبه‌كه‌یانی مونفه‌جر كرد. هه‌تا كۆمه‌ڵه‌ ئه‌ندامی وه‌ك تۆی هه‌بێت نوقشه‌ش بێت له ئێوه‌ش.

06:14am 2007 03 13 - له‌لایه‌ن هاوراز
هه موو که س ده زانی که سه رجه م حیزبه کوردیه کانی هه موو به شه کانی کوردستان توشی کیشه ی ساختاری و حیزبی جیاوازن، جا بو حیزبه کوردیه کانی کوردستانی روژهه لات ، تبعیدی دریژخایه ن بوته سه رباری هه موو ده ردان...
توفیق گیان! من ئه ندامی هیچ لایه ک نیم و هه تا کیشه ی حیزبه کوردیه کانیش قوول بیته وه، هه لپه ره ستی و پیخوشبوونی که سانی وه ک ئیوه ش و جارجاره ش نوسراوه کانیان، ئاو ده کاته ئاسیاوی دوژمنانی گه لی کورده وه....
من لام وانیه که س بتوانی ئینکاری کیشه نیوخوییه کانی حیزبه کوردیه کان بکات.... به س له م نیوه دا تیکوشه ر بوون گرنگه هاوکات له گه ل هه موو ره خنه توند و بنه ره تییه کاندا.... ئه مه ده توانی ئاسوی گورانی داهاتوومان مسوگه ر تر بکات... نه ک پال دانه وه و قسه ی زل کردن...

ئیتر خوشیت

06:32pm 2007 03 13 - له‌لایه‌ن جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور
وڵامی بۆچوونی دووه‌می هاوراز

به‌شی یه‌كه‌م

ئه‌لف: ئه‌وه‌ی له دیالۆگ له‌گه‌ڵ لایه‌نگرانی شه‌رمێون و ئازای ده‌سته‌‌ی ده‌سه‌ڵاتداری ك.ش.ز.ك.(ئێران) گرینگه، دیتنه‌وه‌ی سیسته‌می بیروڕای وانه.

ب: هاوراز له خاڵی 2 ی بۆچوونه‌كه‌ی دا ده‌لێ:"...براگیان هیچ شه‌ڕێكی جبهه‌یی له ئارادا نیه ته‌نیا جیاوازی سه‌بكی كار بۆ رێفۆرمی ساختاری (ئه‌ویش ته‌نیا ته‌شكیلاتی) له ئارادایه..." له‌ژیان و له‌باس و لێكوڵینه‌وه‌دا، دابه‌‌ش كردنی بیروڕای ئه‌ندامانی حیزبێك به‌ چه‌ند ده‌سته بیرورا كارێكی زۆر ئاساییه. جاری وایه ئه‌و كێشه‌ ده‌بێته دوژمنایه‌تی و جودابوونه‌وه و شه‌ڕ. هیچ حیزبێكی دنیایه‌ نه‌‌‌بووه ونابێ و نییه كه یه‌ك ده‌ست بێ. ئه‌و قسه‌ی هاوراز ڕاست نییه:".. ئه‌و دابه‌شكردنه‌‌ی ته‌شكیلاتی كۆمه‌ڵه به‌سه‌ر دوبه‌شی ده‌سه‌ڵاتدار و نه‌یار و دژ به‌‌یه‌ك به‌ته‌واوی ڕه‌شبینانه و نادروسته...".

پ: له‌پێشدا كوتم كاتێك سكرتێری گشتی كۆمه‌ڵه كاك عه‌‌بدوڵای موهته‌دی ، ناوه‌ندی و ئه‌ندامان و جه‌ماوه‌ر ئاگادارناكاته‌وه له داهات و خه‌رجی ڕێكخراه‌وه‌كه، كاره‌كه‌ی دژی پێڕه‌وی كۆمه‌ڵه و نادیموكراتانه‌یه. كارێكی ئاوا له‌ماوه‌یه‌كی دوورودرێژدا ده‌بێته هۆی گه‌نده‌ڵی. ئه‌وه‌ی ئینسانه‌كان ڕزگار ده‌كا له‌گه‌‌نده‌ڵی "ئاواڵه‌یه‌یی". چونكه له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی چینایه‌تی و پیاومه‌زنانه‌ هه‌موومان تووشی كاری نادیموكراتانه ده‌بین ئه‌وه ئاواڵه‌ییه كه دیارده‌ی وا كه‌م ده‌كاته‌وه. ئه‌گه‌‌ر ئاواڵه‌یی و چاودێری و لێپرسینه‌وه هه‌بێ جه‌ماوه‌ر باوه‌ڕیان به‌ ڕابه‌ران زیاتر ده‌بێ چونكه ده‌زانن ئه‌گه‌ر كه‌سێك هه‌ڵه‌ی كرد ڕه‌خنه‌گرتن هه‌یه و قانون ودادگا و زیندان بڕینه‌وه.

ت: ڕه‌خنه‌كه‌ی من له تاقه‌كه‌سه‌كان نییه. دیاره تاقه‌كه‌س له سیته‌مێكی دیموكراتانه‌دا ماف و به‌رپرسیارییه‌تی‌یان هه‌یه. سكرتێری گشتی هێندێك مافی هه‌یه و هێندێك به‌رپرسیاره‌تی وه‌ك هه‌موو ته‌به‌‌عه‌یه‌‌كی وڵاتێكی دیموكراتانه. به‌ڵام ئه‌گه‌‌ر سیسته‌مێكی دیموكراتانه دروست نه‌كه‌ین تاقه‌كه‌سه‌كان "زیاتر" قانوون له‌ژێر پێده‌نێن. بۆوێنه سكرتێری گشتی ده‌بێ ئه‌وه‌‌نده‌ی پاره‌هه‌بێ كه پێی به‌‌ڕێ‌بچێ و ناچار نه‌بێ قانون ل‌‌ژێر پێنێ. ئه‌وپاره‌ش كه پێویستی پێیه ده‌بێ باس بكرێ و به‌ئاشكرا بڕیاری له‌سه‌ر بدرێ.

ج: باشه بابزانین جیاوازی من وهاوڕاز له‌چی دایه؟ من به‌‌ئاشكرا كه‌موكوڕییه‌كه‌ باس ده‌كه‌م و ڕه‌خنه‌ی لێده‌گرم و پێشنیار ده‌ده‌م بۆ چاككردنی. ‌هاوڕاز ده‌ڵێ ئه‌و كاره‌ی من "ڕه‌شبینانه‌ و نادروسته". كه‌ وا بوو ئێمه ته‌واو جیاواز بیر ده‌كه‌ینه‌وه.

چ: له پرسه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی، ئابوری و كه‌لتوری ناكرێ بێلایه‌ن بین. چونكه له كۆمه‌ڵگه‌دا چینه‌كان هه‌ن و ژه‌نده‌ر. له‌لێكدانه‌‌وه‌ش ناكرێ بێلایه‌ن بی." ده‌كرێ" و "ده‌بێ" لێكدانه‌وه‌كانمان وه‌سفی (ته‌‌وسیفی) بێ و" نابێ" حوكمی (ته‌جویزی) بێ، به‌ڵام بێلایه‌ن بوون مومكین نییه. مه‌به‌ست له وه‌سفی بوون ئه‌وه‌یه دیارده‌كان ئه‌وجۆره‌ی كه‌ هه‌ن ببینین و حوكمی بوون مانای ئه‌وه‌یه ئه‌وجۆره‌ی كه پێمان خۆشه‌ دیارده‌كان ببینین و نه‌ك ئه‌وجۆره‌ی ده‌بیندرێن وهه‌ن.

ح: كاك عه‌بدوڵای موهته‌دی و عه‌بوبه‌كری موده‌رسی نزیكترین ڕه‌فیقی من بوون و زۆرم خۆش ده‌وێن به‌ڵام ڕاستیم له‌وان خۆشتر ده‌وێ. پێشموایه ئه‌گه‌‌ر ئه‌وان شێوه‌ی كاره‌كانیان بگۆڕن به‌ قازانجی خۆشیانه واتا ڕێگه‌ی ڕزگاری وانیش هه‌‌ر ئه‌و ئاواڵه‌بوونه‌یه.

خ:" من بێلایه‌ن نیم، له‌ڕوانگه‌ی قازانجی ئه‌ندامان و جه‌ماوه‌ر چاو له كێشه‌كه ده‌كه‌م و شێوه‌ی كاری ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار به‌نادیموكراتانه‌ داده‌نێم. من حه‌ول ده‌ده‌م قازانجی ئه‌ندامه‌كان، جه‌ماوه‌ر، هێزه‌دیموكراته‌كان نیشان بده‌م. ئه‌وقازانجانه‌ی كه "ون" ده‌كرێن بیانبینمه‌وه. له‌هه‌مان كاتدا بۆچوونه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداریش باس ده‌كه‌م و ڕه‌خنه‌یان لێده‌گرم. نابێ قسه‌كانیان بگۆڕم و ئه‌وجۆره‌ی كه هه‌ن ده‌بێ نیشانیان ده‌‌م. " مه‌به‌ستیشم" گه‌شه‌ی هه‌موو ڕێكخراوه‌كه و گه‌شه‌ی سۆسیالیزم، ناسیۆنالیزم و فێمینیزم و ژینگه‌پارێزی دیموكراتانه‌‌یه.

د: به‌ڵا‌م هاوراز "حاشا" ده‌كا كه كێشه‌كه‌، كێشه‌ له‌ به‌ینی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار و ئه‌ندامانی ئاسایی و به‌شێك له‌ ناوه‌ندییه. ئه‌و ده‌ڵێ كێشه‌كه "جیاوازی سه‌بكی كار بۆ ڕێفۆرمی ساختاری (ئه‌ویش ته‌نیا ته‌شكیكلاتی)" یه.

ڕ: ئه‌وه‌ی كه سكرتێری گشتی ته‌نیا خۆی بڕیار ده‌دا كه داهات له‌ كوێ و چۆن كۆ بكرێته‌وه و خه‌رجی كۆمه‌ڵه چه‌ند بێ ته‌نیا پرسێكی ته‌شكیلاتی نییه. واتا هه‌ڵه‌یه‌كی چكۆڵه كه ده‌‌بێ وه‌بیر سكرتێر بێنینه‌وه و ئه‌ویش ده‌رجێ، جێ‌به‌جێی كا. "ئه‌و هه‌ڵه هه‌م له به‌رنامه‌ی كۆمه‌ڵه‌دایه و هه‌م له پێڕه‌و." (كه له‌پێشدا باسم كرد: له‌وڵامی بۆچوونه‌كه‌ی یه‌كه‌مت) واتا "هه‌ڵه‌یه‌كی سیاسی، ئایدۆلۆژی، كه‌لتوری و ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تییه."

ز: كه‌لتورییه چونكه له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه براگه‌وره‌كان و باوكه‌كان وا ده‌كه‌ن. ئه‌وان ده‌سه‌ڵاتی ماڵی وسیاسییان هه‌یه له‌ماڵێ و براچكۆله‌كان ده‌بێ بێده‌نگ بن و ژنیش كه هیچ پله‌دوون و حیساب نین. سیاسی و ئایدیۆلۆژییه چونكه ئه‌و سۆسیالیزم و كۆمۆنیزمه‌ی ئێمه فێری بووین دیموكراتانه‌ نه‌بوو. ئابورییه چونكه له‌كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه وانییه كه هه‌ركه‌س مواجی هه‌بێ و بیمه‌ بێ و... .

ژ: جابۆیه بۆچوونه‌كه‌ی هاوراز ئایدیالیستانه‌یه: ته‌شكیلات جوێ ده‌كاته‌وه له سیاسه‌ت و ئایدۆلۆژی و... به‌داخه‌وه ئه‌و لێكدانه‌وه ئایدیالیستانه و حوكمییه وای له هاوڕاز كردووه كه به‌بێ ئه‌و‌ه‌ی خۆی بییه‌وێ پشتیوانی له ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار بكا.

09:17am 2007 03 14 - له‌لایه‌ن ب. طاهرنسب/ به‌شی یه‌که‌م
به‌ڕێز کاک جه‌عفه‌ر حه‌سه‌نپور، پێشه‌کی سڵاوی گه‌رمی خۆمت پێشکه‌ش ده‌که‌م. هیوادارم باسه‌کانت سه‌ره‌تایه‌ک بێت بۆ کرانه‌وه‌ی باسێکی زۆر جیددی و گرنگ( له‌ بواری مێژوویی، سیاسی، ئایدیولوژیک و...). هیوا و ئومێدێکی زۆرم به‌ جه‌نابت هه‌یه‌، نه‌ک له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قسه‌ی دڵی من و ده‌یان که‌سی دیکه‌ی ناو ڕیزه‌ کۆمه‌ڵه‌ ده‌که‌ی، به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی کوردی بنده‌ستی له‌ زۆربواران زوڵمی زۆر گه‌وره‌ی له‌ خۆی کردوه‌. حیزب به‌شێک له‌ مێژووی کورد، پێک دێنێ، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ به‌شی زۆر سه‌تحی نگه‌ر و ناشێلگیر. حیزبه‌کان به‌داخه‌وه‌ سه‌ره‌ڕای خزمه‌ت و فیداکاری سه‌دان که‌سی شۆڕشگێر و قاره‌مان، خه‌ڵکیان له‌ دواکه‌توویی و بن ده‌ستی دا هێشتۆته‌وه‌‌‌. ئێمه‌ی "شه‌رموێن"ی ناو ڕیزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌س وابارهاتووین که‌ له‌ حاستی ڕێبه‌ران و سه‌روه‌روان و پێشه‌وایان و ڕیش سپی و گه‌وره‌کانمان وه‌ک براچووکه‌یه‌ک بڕوا به‌ هه‌موو فرت و فێڵه‌کانیان بکه‌ین و هه‌رگیز له‌ حه‌قانییه‌تی ئه‌وان دا شک نه‌که‌ین، هه‌ر که‌س گوومانی هه‌بوو، به‌ نه‌یار و ناحه‌زی بزانین.

09:17am 2007 03 14 - له‌لایه‌ن ب. طاهرنسب/ به‌شی دووهه‌م
ئه‌وان ده‌بێ بزانن سه‌بری ئێمه‌ کۆتایی پێ هاتووه‌، ده‌بێ بزانن ئێمه‌ لێیان ده‌پرسینه‌وه‌ و تاوتۆیان ده‌که‌ین. به‌داخه‌وه‌ ڕێزوحورمه‌ت گرتن له‌ ئه‌وان به‌ مانای بن ده‌ست مانه‌وه‌ی ئێمه‌ ته‌واو بووه‌. من که‌ ملم به‌ بنده‌ستی و داپڵۆسینی کۆماری ئیسلامی نه‌داوه‌، قه‌تعه‌ن ئیجازه‌ش ناده‌م کاک عه‌بدووڵڵا و هه‌ڤاڵه‌کانی ئێمه‌ به‌ گه‌مژه‌ بزانێ.
هیوادارم ته‌یفێکی به‌رفراوان له‌ کۆنه‌کادره‌کانی کۆمه‌ڵه‌ له‌ ده‌وری یه‌ک کۆببنه‌وه‌ و ده‌ست بکه‌ن به‌ کردنه‌وه‌ی باسێکی گرنگ و ئه‌ساسی. من پێم وایه‌ ئێستا کاتی ده‌ست پێکردنی پرۆژه‌ی ساغ کردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌ و کۆتایی هاتن به‌ ده‌سه‌ڵاتی کاک عه‌بدوڵڵا و کاک برایمی عه‌لیزاده‌ گه‌یشتووه‌. چاره‌نوسی ئێمه‌ هه‌تا ئێستا نادیار و لێڵ بووه‌، نابێ هه‌تا 37 ساڵی دیکه‌ش هه‌روا بمێنێته‌وه‌. یه‌کێ له‌ پرسیاره‌ گرنگه‌کان ئه‌وه‌یه‌ چاره‌نووسی ئێمه‌ له‌ 10 ساڵێ داهاتوو چۆن بێت، ئه‌م پرسیاره‌ ئێستا ئه‌به‌ده‌ن کێشه‌ی کاک عه‌بدوڵڵا و کاک برایمی عه‌لیزاده‌ نییه‌، به‌ڵکو کێشه‌ی ئه‌وان ته‌نیا ده‌سه‌ڵات و نزیک بوونه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری په‌لاماری ئه‌مریکا بۆ سه‌ر ئێرانه‌.

09:20am 2007 03 14 - له‌لایه‌ن ب. طاهرنسب/ به‌شی سێهه‌م
ئه‌م دۆخه‌ هه‌تا که‌ی ده‌بێ به‌رده‌وام بێت؟ ده‌هه‌ستن ئه‌ی هه‌ڤاڵان، هه‌وڵێک، هیمه‌تێک. ده‌ هه‌ستن هاوڕێیان. هیچ له‌بیره‌تانه‌ چه‌نده‌ ئێمه‌ له‌ کاک فوادی مسته‌فاسوڵتانی، کاک حه‌مه‌حوسێنی که‌ریمی، کاک خانه‌ی موعه‌ینی و سه‌دان ئه‌ستێره‌ی گه‌شی ئاسمانی شینی کوردستان فێری ده‌رسی نه‌ترسی و بوێری بووین، ئێستا کاتی گه‌یشتووه‌، ئه‌مه‌ نیشان بده‌ین.

06:51pm 2007 03 14 - له‌لایه‌ن جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور
وڵام بۆ بۆچوونی دووه‌می هاوڕاز

به‌شی دووه‌م

س: هاوڕاز ده‌‌ڵێ شێوه‌ی من نابێته هۆی "... فێربوونی باشی زانستی و ڕوناكبیرانه". سه‌باره‌ت به‌ ڕووناكبیریش من و هاوڕاز بۆچوونی ته‌واو جیاوازمان هه‌یه. من پێناسه‌‌ی گرامشی و فێمینیسته‌كانم سه‌باره‌ت به "خوێنده‌وار" قبوڵه. خوێنده‌وار بوون كارێكه پێویستی به‌خوێندنه، جایان له قوتابخانه‌كان ویان ئه‌وه‌ی كه‌سێك خۆی زانسته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌‌تی فێر ده‌بێ. هه‌رچین‌وتوێژه‌ش "خوێنده‌وار" -ی خۆی هه‌‌یه واتا له كۆمه‌ڵگه‌ی چینایه‌‌تی كه له‌سه‌ربنه‌ڕه‌تی پیاومه‌زنی دانراوه، خوێنده‌وار لایه‌نگری لایه‌نێكه و خوێنده‌واری بێلایه‌ن وه‌گیر ناكه‌وێ؛ چۆن زانستی كۆمه‌ڵایه‌تی بێلایه‌ن نییه، خوێنده‌واری بێلایه‌نیش نییه.

ش: هاوڕاز ده‌ڵێ كۆمه‌ڵه‌ خۆیه‌‌تی كه ده‌بێ له‌و‌پرسانه‌ هه‌ڵسوڕاو بێ و حه‌سه‌نپور زیاتر له‌‌وه‌ی كه پێویسته حه‌ول ده‌دا و باسی "ئه‌كتیف‌بوونی درۆیین و انفعال.."-ی كه‌سانی وه‌ك منی كردووه. هه‌روه‌ك باسم كردمن نووسین و لێكۆڵینه‌وه و باسكاربوون وه‌ك كارێك ده‌زانم و وه‌ك" هه‌ڵنه‌سوڕابوونی" نازانم. ئه‌وه بیرۆڕایه‌كی كۆنه‌ له‌ناو كۆمه‌ڵه كه ئێمه هه‌ر كاری پراكتیك وه‌ك كار له‌ كارگه‌ و مه‌زرا و پێشمه‌رگایه‌تیمان قبوڵ بوو و پێمان وابوو كه كاری نووسین و به‌ڕێوه‌بردی ڕێكخراوه و چاپه‌مه‌نی كاری پله‌ دوون و كه‌مبایه‌خ.

ع: ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵه‌ له‌سه‌ره‌تای پێكهاتنی له 1969 دا بایه‌خی زۆریان ده‌دا به نووسین و خوێندنه‌وه. به‌ڵام له كۆمه‌ڵه‌دا ورده‌ورده كار له كارگه و مه‌زرا بایه‌خی زۆرتری پێدرا و كۆمه‌ڵه له‌باری تیۆرییه‌‌وه زۆر لاواز بوو. هه‌ربۆیه‌ش ڕێكخراوه‌یه‌كی وه‌ك "یه‌كیه‌‌تی تێكۆشه‌رانی كۆمۆنیست" توانی زۆر هاسان ئه‌وڕێكخراوه بۆ لای خۆی ڕاكێشێ و قوتی دا.

غ: نمونه‌یه‌ك له‌ولاوازییه ئاماژه‌كه‌ی هاوڕازه به باسی سۆسیال‌دیموكراسی و كه "... بنه‌چه‌وبه‌ستێنی فاشیزم له نێو بزووتنه‌وه‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی و ناوخۆی حیزبه..."
لێره‌دا هاوڕاز، سۆسیال‌دیموكراسی، سۆسیالیزمی دیموكراتانه و فاشیزم تێكه‌ڵ ده‌كا و به‌ ئاكامی هه‌ڵه‌ ده‌گا.

ف: بۆ ئه‌وه‌ی جیاوازی ئه‌و تیۆرییانه زۆركورت ،ڕوون‌كه‌مه‌وه نمونه‌‌یه‌ك دێنمه‌وه. له باسی چه‌ك‌فرۆشتن و پیشه‌سازی چه‌ك ده‌توانین بڵێین سۆسیالیستێكی دیموكڕات "به‌ته‌واو" دژی پیشه‌سازی چه‌كه و ده‌یه‌وێ له‌ناوی به‌ری: به‌شێوه‌ی شۆرشێكی هێمن له‌بیرورای ئینسانه‌كان و دانی پڕۆژه‌ بۆ له‌ناوبردنه‌كه و هه‌ڵسوڕان له‌باری بیروڕا و تیۆری و سیاسه‌ت و ئابوری و وه‌ڕێخستنی جوڵانه‌وه‌ی ئاشتیخوازی و... .

ڤ: سۆسیالدیموكراتێك ده‌ته‌نیا حه‌ول ده‌دا هێندێك قانون دانێ كه چه‌كه‌كان به‌هه‌موو كه‌س نه‌فرۆشرێن. دیاره ئه‌وكاره‌باشه، به‌ڵام ئه‌ولیبڕالیزمه تاڕاده‌یه‌ك پێش فرۆشتن ده‌گرێ و هیچ چاره‌یه‌ك بۆ "نه‌هێشتنی چه‌ك" پێشكه‌ش ناكا. فاشیسته‌كان ته‌واو جیاوزان و به‌چه‌ك و پیشه‌‌سازی چه‌ك ده‌ژین: بۆوێنه باڵی به‌پارێزه‌توندوتیژه‌كانی كۆماری ئیسلامی و ئه‌مه‌ریكا وئیسرائیل و یه‌كیه‌تی ئه‌وروپا وچین و ڕووسیا و وڵاتانی دیكه.

ق: دیاره ئه‌وه هه‌ر ئاماژه‌یه‌كه و بۆڕوونكردنه‌وه وتارو كتێب‌نووسینێكی زۆر پێویسته.
بۆ ئه‌وه‌ی ڕوونی كه‌مه‌وه كه من مه‌به‌ستم له‌وه‌ی كه باڵی كاك عه‌بدوڵڵا هیچیان پێ‌نییه ئه‌‌و نمونه‌م هێناوه. مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه ئه‌وان ده‌بێ بێنه مه‌یدانێ و كێشه‌كانیان به‌تیۆری بكه‌ن. سۆسیالیزم زۆرتیۆری هه‌یه. كامه‌یان ده‌بێ هه‌ڵبژێرین؟ بۆچی؟ جیاوازییه‌كان چن؟ بۆ ته‌واوی ئه‌وانه ده‌بێ ده‌یان وتار بنوسرێ. باڵی ده‌سه‌ڵاتدار ئه‌و كاره‌ناكا و ناشهێڵێ ئه‌وانی دیكه بیكه‌ن.

ك: به‌ڵام دیسان باسه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌وه بۆچی ناهێڵن؟ وڵامێك ئه‌وه‌یه كه ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵه‌ڵاتدار ده‌ترسێ، ئه‌گه‌ر ئاواڵه‌یی ساز بێ توێژێك به‌ڕێوه‌به‌‌ری تازه گه‌شه‌ ده‌كه‌ن و به كۆنه‌كان ڕازی نابن. وڵامێكی دیكه ئه‌وه‌یه: ئه‌وان "نازانن" خه‌باتی بیرورای ئازاد چۆنه بۆیه ده‌‌ترسێن. وڵامێكی دیكه ئه‌وه‌یه كه ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار و سكرتێر وه‌ك براگه‌وره كاره‌كان جێ‌به‌جێ ده‌كه‌ن و ئه‌وانی دیكه هه‌ر ده‌بێ "كاری پراتیك" بكه‌ن و...

گ: ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار درگاكانی داخستووه و خه‌ریكه بۆخۆی و ئه‌وانی دیكه ده‌خنكێنێ. كاره‌كه‌ی من "بڵاوكردنه‌وه‌ی ته‌وه‌هوم و تاوانباركردن" نییه. بۆوێنه له‌سه‌رباسی ده‌سه‌ڵاتی ماڵی-سیاسی سكرتێر سه‌رچاوه‌كانم بۆ تۆ باس كرد.

06:53pm 2007 03 14 - له‌لایه‌ن جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور
وڵام بۆ بۆچوونی دووه‌می هاوڕاز

به‌شی سێیه‌م و كۆتایی

ل: باسی وه‌ت كردووه كه كادری ڕابه‌ری بێ‌پره‌نسیپی كردووه كه باسی ڕاستییه‌كانی كردووه به‌قه‌ولی تۆ"... زانیاری درۆیین و ته‌نانه‌‌ت ئه‌گه‌ر ڕاستیش بن". لێره‌ش دا پره‌نسیپ به‌شێوه‌یه‌كی ئایدیالیستانه و مه‌تافیزكی چاو لێ ده‌كه‌ی. ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه و ئه‌ندامان پێیان ناخۆشه كه سكرتێر ده‌سه‌ڵاتێكی ماڵی و سیاسی بێسنوری هه‌بێ و داوای گۆڕینی پێڕه‌و‌ پرۆگرامیان كردووه و ده‌سته‌‌ی ده‌سه‌ڵاتدار جوابی نه‌داونه‌وه و سه‌ركوتی كردوون. ئه‌وان به‌حه‌قی خۆیان ده‌زانن كه خه‌باته‌كه‌یان درێژه‌پێبده‌ن. ئه‌وان وه‌ك ته‌به‌عه‌ی كوردستان حه‌قیان هه‌یه له‌ ده‌ره‌وه باسی بكه‌ن ، حه‌قیان هه‌یه داوای یارمه‌تی له ماڵپه‌ڕه‌ ئازاده‌كان بكه‌ن.

م: به‌پارێزه توندوتیژه‌كانی هه‌موو دنیایه وه‌ یه‌كتری ده‌چن و جیاوازییه‌كانیان زۆر كه‌مه‌. باڵی دوێنێ لیبڕال و ئه‌وڕۆ به‌پارێزه توندوتیژه‌ سۆسیالیسته‌ نیوه‌شۆڤه‌نیسته‌فارسه‌كانی كۆمه‌ڵه واتا ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵتداری كۆمه‌ڵه پێش ئازادی بیرورا ده‌گرێ و له‌لای وان بڵاوكردنه‌وه‌ی زانیاری سه‌باره‌ت به ده‌سه‌‌ڵاتی ماڵی سیاسی سكرتێر بێ‌پره‌نسیپیه. به‌ڵام له‌لای زۆرتری ئه‌ندامان و كۆمیته‌ی ناوه‌ندی ئه‌و كاره‌زۆر باشه‌و له‌ڕووی پره‌نسیپه‌كانی دیموكراتی و مافی مرۆڤه. به‌داخه‌وه هاوڕاز به‌بێ ئه‌وه‌ی خۆی بییه‌وێ ده‌‌بێته لایه‌نگری ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتدار. لێره‌‌ش دا د‌‌ه‌بینن كه بۆچوون له‌سه‌ر پره‌نسیپ باسێكی سیاسییه: ئه‌وه‌ی بۆ ده‌سته‌‌ی ده‌سه‌ڵاتداربێ پرینسیپه، بۆ جه‌ماوه‌ر و ئه‌ندامان به‌پره‌نسیپ بوونه.

ن: باسی وه‌ت كردووه كه "... ته‌نیا لایه‌نگری دیرینم له‌نزیكه‌وه..." منیش ئه‌ندامی كۆمه‌ڵه‌ نیم و له‌نزیكه‌وه ئاگام له‌ به‌عزه‌كارێكی كۆمه‌ڵه‌ هه‌یه. تا ئێره نابێ ئیرادێك هه‌بێ. واتا ئه‌گه‌ر ئه‌ندامان زانیاری بده‌ن به‌من نابێ ئیرادی هه‌بێ چونكه تۆش زانیاریت هه‌یه. "پێموایه جیاوازییه‌‌كه دیسان ئه‌وه‌یه كه چۆن له‌وزانیارییه كه‌لك وه‌رده‌گرین."

و: من له‌ زانیاری بۆ وشیار كردنه‌وه كه‌لك وه‌رده‌گرم بۆ گه‌یشتن به‌ تیۆری و ڕاستی و جوانی و ئاشتی وخۆشویستن و بۆ لێحاڵی بوون كه‌لكیان لێوه‌رده‌گرم. تۆ پێتوایه زانیاری وا نابێ باسی بكرێ و بێ‌پره‌نسیپییه. دیسان دوو شێوه‌ی ته‌واو جیاواز ئێمه له‌یه‌كتر جیاده‌كاته‌وه.

ه: سیسته‌مێك كه من لایه‌نگری هه‌م سیسته‌می ماف و به‌رپرسیاری ته‌به‌عه‌كانه. ته‌به‌عه‌كانی كوردستان مافی ئه‌وه‌یان هه‌‌یه هه‌مووشتێك بزانن و درۆیان له‌گه‌ڵ نه‌كرێ. ئه‌و سیسته‌مه له‌لایه‌ن باڵی ده‌سه‌ڵاتدار له پراكتیك دا قبوڵ نه‌كراوه و له‌تیۆریش دا زۆر نیوه‌ونیوه‌چڵ باسی كراوه.

ی: كێشه‌ی ناوكۆمه‌ڵه كێشه‌یه‌كی عاله‌مییه و له‌هه‌وو شوێنێك له‌ناو ڕێكخراوه‌كاندا كێشه‌هه‌یه و زانسته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌‌‌تی لێكۆڵینه‌وه‌ی تایبه‌تی هه‌یه سه‌باره‌ت به‌ڕێكخراوه و كێشه‌كانی. بۆیه ده‌بێ كێشه‌كان ئاشكرا بكرێن: كێشه‌ی شێوه‌كار، كێشه‌ی پێڕه‌و پڕۆگرام ده‌بێ ئاشكراباس بكرێ.

[پیته‌كان ته‌واو بوون و له‌كه‌وانه كه‌لك وه‌رده‌گرم]

(ئه‌لف): ئه‌میر حوسێن ئاریان‌پور (ا.ح.اریان‌پور) سه‌باره‌ت به‌ لێكۆڵینه‌وه نووسراوه‌یه‌کی به‌نرخی هه‌یه كه پێشنیار ده‌كه‌م بخوێندرێته‌وه: ایین‌تحقیق.

(ب): ئایدیالیزم و ماتریالیزم ، دیاله‌كتیك و مه‌تافیزیك له‌ ژیان هه‌ڵقوڵیون. فه‌لسه‌فه‌ی ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵتدار ئایدیالیزمه و مه‌تافیزیك و چاكسازی جیا ده‌كاته‌وه له گۆڕینی به‌رنامه و پێڕه‌و بۆ ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆی بپارێزێ و به‌ره‌و مه‌رگ بڕوا. ماتریالیزم و دیاله‌كتیك و ئاواڵه‌یی شێوه‌یه‌كه چه‌وساوه‌كان به‌ره‌و ڕوونكردنه و تێكۆشان و ژیان ده‌با.