بێگومان ئه‌و هه‌نگاوه‌ی حکوومه‌ت ئه‌گه‌ر له‌ روواڵه‌ت دا ناوی یه‌کده‌ست کردنه‌وه‌ و "ئیستاندارد" سازییه‌، به‌ڵام ناوه‌رۆکی چتێکی دیکه‌یه‌. ئه‌ویش به‌ربه‌ره‌کانێ له‌گه‌ڵ جلوبه‌رگی خه‌ڵک، به‌تایبه‌ت ژنانه‌ که‌ به‌شێوه‌یه‌کی به‌ر بڵاو تا دێت له‌گه‌ڵ نورمه‌کانی داتاشراوی حکوومه‌تی ئیسلامی فاسڵه‌ ده‌گرێ و هه‌موو هه‌وڵ و ته‌قه‌لا کانی حکوومه‌ت، چ "ئیرشادی" و چ "ئیجباری" هیچ که‌ڵکیان نه‌بووه‌ .

له‌ڕاستی‌دا له‌به‌رکردنی جلوبه‌ر‌گ بوارێکی به‌رینی نافه‌رمانیی مه‌ده‌نییه‌ که‌ گه‌لانی دانیشتووی ئێران (به‌تایبه‌ت لاوان و ژنان) هه‌میشه‌ دژی حکوومه‌تی ئێران و یاسا کۆنه‌په‌رستانه‌کانی به‌کاریان هێناوه‌. به‌ شێوه‌یه‌ک هه‌میشه‌ یه‌کێک له‌ خاڵه‌ هه‌ستیاره‌کان بووه‌ که‌ حکوومه‌تی هه‌راسان کردووه‌.  بۆیه‌ ده‌بێ هێنانه‌ ئارای کودینگ و براندینگ‌ئش هه‌ر له‌و بواره‌دا واتا چه‌شنێک به‌ربه‌ره‌کانی دژی جل و به‌رگی خه‌ڵک به‌تایبه‌ت لاوان و ژنان چاو لێبکرێت. بۆ ڕاستی ئه‌و ئیدیعایه‌ پێویست به‌ قووڵ بوونه‌وه‌ نییه‌ و هێنانه‌وه‌ی قسه‌ی کاربه‌ده‌ستانی حکوومه‌ت له‌م باره‌وه‌ هه‌موو ڕاستی‌یه‌کانمان بۆ ده‌رده‌خه‌ن.

"موحه‌مه‌دی ئازاد" ڕه‌ئیسی شوورای ئه‌سناف له‌ وتووێژێکدا که‌ هه‌واڵده‌ریه‌کانی حکوومه‌ت، که‌  سێ هه‌واڵده‌ریی سه‌ربه‌ حکوومه‌ت واتا ئیرنا(هه‌واڵده‌ریی فه‌رمیی ده‌وڵه‌ت) و ئیلنا(هه‌واڵده‌ریی کار) و ئیسنا(هه‌واڵده‌ریی خوێندکاران) بڵاویان کردووه‌ته‌وه‌، سه‌ره‌تا ئامانجی ئه‌و هه‌نگاوه‌، واتا "کودینگ" و "براندینگ" به‌ ئیستاندارد کردنی پۆشاک له‌ بواره‌کانی چه‌ندایه‌تی و جۆنایه‌تی و کونتڕۆلی بازاڕی نرخه‌کان و پێشگرتن به‌ هاتنه‌ ژووری جلوبه‌رگی غیر ئیستاندارد و سه‌ره‌نجام پشتیوانی له‌ به‌رهه‌مهێنانی جلوبه‌رگی ناوخۆیی و "حمایت از مصرف کننده‌" باسده‌کات. کاتێك له‌ ناو براو ده‌پرسن چۆن ده‌تانه‌وێت ئه‌م گه‌ڵاڵه‌یه‌(کودینگ) به‌ڕێوه‌ ببه‌ن، له‌ وه‌ڵامدا ده‌ڵێ: له‌ مانگی جۆزه‌ردانه‌وه‌ له‌ تاران 500 دووکانی جل و به‌رگ فرۆشتن که‌ ده‌ستووراتی ئیسلامیی له‌ جل و به‌رگه‌کانیاندا ڕه‌چاو کراوه‌ که‌وتوونه‌کار. به‌م شێوه‌یه‌ جه‌نابی سه‌رۆکی شوورای ئه‌سناف هه‌موو قسه‌کانی خۆی له‌مه‌ڕ ئیستاندارد کردنی نرج و که‌یفییه‌تی جل و به‌رگ و یارمه‌تیدانی بازاڕی ناوخۆ و پێشگرتن له‌ قاچاخ، وه‌ درۆ ده‌خاته‌وه‌ و مه‌به‌ستی سه‌ره‌کی حکوومه‌ت له‌م ته‌رحه‌ ده‌ر‌ده‌خات؛ که‌ ئه‌ویش ئیسلامی کردنی جل و به‌رگه‌. کاتێک له‌ ناوبراو ده‌پرسن چ چه‌شنه‌ جلوبه‌رگێک بۆ کودینگ ئه‌وله‌ویه‌تیان هه‌یه‌، له‌ وه‌ڵامدا ده‌ڵێ : له‌ حاڵی حازردا مه‌به‌ستی سه‌ره‌کی جل و به‌رگی ژنانه‌. ئه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ په‌ره‌ ده‌ستێنێ و هه‌موو جلوبه‌رگێک ده‌گرێته‌وه‌". ناوبراو له‌ وه‌ڵامی پرسیارێکی دیکه‌دا له‌مه‌ڕ ئه‌وه‌ی ئایا مه‌به‌ست ته‌نیا ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌موو جل و به‌رگێک "کودینگ"ی هه‌بێ یا مه‌به‌ستی دیکه‌ش ره‌چاو ده‌که‌ن، ده‌ڵێ: "هه‌ر جلوبه‌رگێک که‌ له‌گه‌ڵ ده‌ستووری ئیسلامی رێک نه‌خرابێت، کۆ ده‌کرێنه‌وه‌ و پاش مانگێکی دیکه‌ گه‌ر جل و به‌رگی وا له‌ هه‌ر پۆشاک فرۆشی‌یه‌ک به‌دی بکرێ، دووکانه‌که‌ داده‌خرێت و خاوه‌نه‌که‌ی ده‌درێته‌ دادگا."

وه‌ک ده‌بینین کێشه‌که‌ نرخ و به‌هێزکردنی بازاڕی ناوخۆ و پشتیوانی له‌ "مصرف کننده‌" (کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک) نیه‌ و ڕاست و ره‌وان مه‌به‌ستیان کونتڕل کردن و ئیسلامی کردنی جلو به‌رگی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکه‌. جا وه‌ک هه‌ر ده‌سه‌ڵاتێکی دژ به‌ خه‌ڵک و سه‌رکوتگه‌ر، هه‌نگاوه‌ سه‌رکوتگه‌رانه‌کانیان، چه‌واشه‌ نیشان ده‌ده‌ن و به‌ وشه‌ی ڕازاوه‌ ناوه‌رۆکه‌ دژی دێموکراتیک و نائینسانیه‌که‌ی ده‌شارنه‌وه‌.

ئه‌ڵبه‌ت ره‌وشێکی وا تازه‌ نییه‌ و هه‌موو سه‌رکوتگه‌ران ئه‌وه‌ پیشه‌یان بووه‌. بۆ نموونه‌ له‌ کاتی کێشه‌کانی ناوخۆیی فه‌رانسه‌ له‌ سه‌ره‌تای 1870 کاندا و کاتێک له‌ ساڵی 1871داپاش دوومانگ و نیو کومونی پارسی تیکشکا و ژمارێک زۆر له‌ کوموناره‌کان نران به‌ سینه‌ی دیواره‌وه‌ و ئیعدام کران، لوئی ئادوڵف تی‌یرز( سه‌رۆکی کۆماری سێهه‌م)ی فه‌رانسه‌ فه‌رمانیدا هه‌موو کۆچه‌و کۆڵانه‌کانی شار که‌ پێچ و قه‌مچیان هه‌یه‌ بڕووخێنن و کۆچه‌ و کۆڵانی ڕاست ساز بکه‌ن. ناوبراو ئه‌و حه‌ره‌که‌ته‌ی به‌ جوان کردنی شار وه‌سف ده‌کرد، به‌ڵام ئامانجی سه‌ره‌کی ئه‌وه‌بوو که‌ له‌ سه‌رهه‌ڵدانێکی ئیحتمالیدا بوونی کووچه‌ و کۆڵانی ڕاست مه‌ودای به‌ سه‌رهه‌ڵداوان نه‌ده‌دا زۆر به‌ربه‌ره‌کانێ بکه‌ن و تۆپ و تفنگی ده‌سه‌ڵات به‌ ئاسانی ڕاده‌گوێزران و سه‌رکوتی ده‌کردن. ئێستا کاربه‌ده‌ستانی حکوومه‌ت بۆ هه‌رکارێکی دژی ئینسانیان ، پاساوێکی خه‌ڵک په‌سه‌ند ده‌بیننه‌وه‌، هه‌روه‌ک جه‌نابی حه‌میدی ته‌قی زاده‌ سه‌رۆکی "ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز"  بۆ پاساوی وه‌ڕێ خستنی "کودینگ" له‌ وتووێژ له‌گه‌ڵ ‌ هه‌واڵده‌ریی ئیلنا به‌م شێوه‌ پاساو دێنێته‌وه‌: "به‌ جێبه‌جێ کردنی ته‌رحی "کودینگ" و "براندینگ"، پێش به‌ بازاڕی قاچاخی جل و به‌رگ ده‌گیرێت و له‌ ئه‌نجامدا هه‌موو جل و به‌گێک ده‌بێته‌ خاوه‌نی نرخێکی یه‌کسان و گونجاو که‌ ئه‌مه‌ هه‌م له‌ چوونه‌ ده‌ری ئه‌رز(دراو) به‌رگری ده‌کات و هه‌م خه‌لکیش ئیتر به‌ نرخی گران جل و به‌رگ ناکڕن."

ناوبراو پاش ماوه‌یه‌کی کورت له‌بیری ده‌چێته‌وه‌ چی گوتووه‌ و له‌سه‌ر شێوه‌ی جلوبه‌رگ پرسیاری لێده‌که‌ن، ده‌ڵێ: "ئێمه‌ به‌شێوه‌ی گونجاو پێش به‌ جل و به‌رگی ناله‌بار ده‌گرین و یه‌کێک له‌ مه‌به‌سته‌کانی براندینگ و کودینگیش هه‌ر ئه‌وه‌یه‌".

به‌ڵام ئایا حکوومه‌ت به‌م شێوه‌یه‌ ده‌توانێ به‌ ئامانجه‌کانی که‌ کونتڕۆڵ کردنی جل و به‌رگی خه‌ڵک ،به‌تایبه‌ت لاوانی کور و کچ و  ژنانه‌، بگات؟ بێگومان وه‌ڵام نایه‌. چوونکه‌ ئه‌وه‌ بۆ 30 ساڵ ده‌چێ حکوومه‌ت له‌ هه‌موو ئامێرێک(ڕادیو و ته‌له‌فزیون و ڕاگه‌یه‌نه‌ره‌کان، خوێندنگه‌ و زانکۆ کان و له‌ هه‌موو گرینگتر پولیس و ده‌سته‌کانی لات و لومپه‌نی حیزبوڵا و "خوشکانی زه‌ینه‌ب " و ده‌یان ناوه‌ندی وه‌ک مونکرات و حیراسه‌تی ئیدارات و خوێندنگه‌کان) که‌ڵکی وه‌ر گرتووه‌ تا به‌ڵکوو جل و به‌رگی سه‌رده‌می عه‌ره‌به‌کانی 1400 ساڵ پێش له‌به‌ر ژنان و پیاوانی دانیشتووی ئێران بکات، به‌ڵام نه‌ک هه‌ر سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌ست نه‌هێناوه‌، به‌ڵکه‌ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک و به‌تایبه‌ت ژنان توانیویانه‌ به‌ ته‌حه‌مولی ده‌رد و ره‌نج و مه‌شه‌قه‌ت، حکوومه‌ت له‌ زۆرباره‌وه‌ ناچار به‌ پاشه‌کشه‌ یالانی که‌م بێده‌نگی بکه‌ن و زۆر شێوه‌ی "ئیبداعی له‌ جل و به‌رگی "ئیسلامی " پێک بێنن که‌ هه‌موویان دژی بیری ته‌سک و کۆنه‌په‌رستانه‌ی ئاخونده‌کانن‌.